ภาษาเกลิกสก็อต

ภาษาเกลิกสก็อต ( Scottish Gaelic : Gàidhlig [kaːlɪkʲ] ( ฟัง )เกี่ยวกับเสียงนี้หรือสก็อตเกลิคมักเรียกกันง่าย ๆ ว่าเกลิค ) เป็นภาษาบาร์นาบาส (ในเซลติกสาขาของยูโรเปียนภาษาตระกูล) พื้นเมือง Gaelsของสกอตแลนด์ เป็นภาษาที่บาร์นาบาส, สก็อตเกลิคเช่นเดียวกับทั้งชาวไอริชและเกาะแมน , การพัฒนามาจากไอริช [3]มันกลายเป็นภาษาพูดที่แตกต่างกันในช่วงศตวรรษที่ 13 ในสมัยไอริชตอนกลางแม้ว่าจะเป็นภาษาวรรณกรรมทั่วไป ก็ตามได้รับการแบ่งปันโดย Gaels ทั้งในไอร์แลนด์และสกอตแลนด์จนถึงศตวรรษที่ 16 [4]สกอตแลนด์สมัยใหม่ส่วนใหญ่เคยพูดภาษาเกลิกโดยมีหลักฐานโดยเฉพาะจากชื่อสถานที่ที่เป็นภาษาเกลิก [5] [6]

ภาษาเกลิกสก็อต
สก็อตเกลิกเกลิก
Gàidhlig
การออกเสียง[ˈkaːlɪkʲ]
เนทีฟกับสหราชอาณาจักรแคนาดา
ภูมิภาคสกอตแลนด์; เกาะ Cape Bretonรัฐโนวาสโกเชีย
เชื้อชาติคนสก็อต
เจ้าของภาษา
ผู้พูด L1 และ L2 ได้คล่อง 57,000 คนในสกอตแลนด์[1]  (2554)
87,000 คนในสกอตแลนด์รายงานว่ามีความสามารถทางภาษาเกลิกในปี 2554; [1] 1,300 คนในโนวาสโกเชีย[2]
อินโด - ยูโรเปียน
  • เซลติก
    • เซลติกฉนวน
      • Goidelic
        • ภาษาเกลิกสก็อต
แบบฟอร์มในช่วงต้น
ชาวไอริชดั้งเดิม
  • ไอริชเก่า
    • ไอริชกลาง
ภาษาถิ่น
  • แคนาดา
  • กลางนาที
  • ซัทเทอร์แลนด์ตะวันออก
ระบบการเขียน
อักขรวิธีภาษาเกลิกสก็อต ( อักษรละติน )
สถานะอย่างเป็นทางการ

ภาษาของ ชนกลุ่มน้อยที่ได้รับการยอมรับ ใน
  •  สกอตแลนด์
รหัสภาษา
ISO 639-1gd
ISO 639-2gla
ISO 639-3gla
Glottologscot1245
ELPภาษาเกลิกสก็อต
Linguasphere50-AAA
ผู้พูดภาษาสก็อตเกลิกใน census.png 2011
2011 การกระจายผู้พูดภาษาเกลิกในสกอตแลนด์
บทความนี้มีสัญลักษณ์การออกเสียงIPA โดยไม่ต้องเหมาะสมปฏิบัติการช่วยเหลือคุณอาจเห็นเครื่องหมายคำถามกล่องหรือสัญลักษณ์อื่นแทนUnicodeตัวอักษร สำหรับคำแนะนำเบื้องต้นเกี่ยวกับสัญลักษณ์ IPA ดูความช่วยเหลือ: IPA
"> ไฟล์: WIKITONGUES- Iain speak Scottish Gaelic.webmเล่นสื่อ
ลำโพงสก็อตเกลิคที่บันทึกไว้ใน สกอตแลนด์

ในการสำรวจสำมะโนประชากร 2011 ก็อตแลนด์ , 57,375 คน (1.1% ของประชากรสก็อตที่มีอายุเกิน 3 ปี) รายงานว่าสามารถที่จะพูดภาษาเกลิค 1275 น้อยกว่าในปี 2001 ร้อยละที่สูงที่สุดของลำโพงเกลิคอยู่ในวานูอาตู อย่างไรก็ตามมีความพยายามในการฟื้นฟูและจำนวนผู้พูดภาษาที่มีอายุต่ำกว่า 20 ปีไม่ได้ลดลงระหว่างการสำรวจสำมะโนประชากรปี 2544 ถึง 2554 [7]นอกสกอตแลนด์ภาษาถิ่นที่เรียกว่าCanadian Gaelicถูกพูดในแคนาดาตะวันออกตั้งแต่ศตวรรษที่ 18 ในการสำรวจสำมะโนประชากรแห่งชาติปี 2016 เกือบ 4,000 แคนาดาที่อาศัยอยู่ในอ้างว่าความรู้ของสก็อตเกลิคที่มีความเข้มข้นโดยเฉพาะอย่างยิ่งในโนวาสโกเชีย [8] [9]

ภาษาเกลิกสก็อตไม่ใช่ภาษาราชการของสหราชอาณาจักร แต่ก็เป็น classed เป็นภาษาพื้นเมืองภายใต้กฎบัตรสำหรับภูมิภาคยุโรปหรือภาษาชนกลุ่มน้อยซึ่งรัฐบาลสหราชอาณาจักรได้ให้สัตยาบันและเกลิคภาษา (สกอตแลนด์) พระราชบัญญัติ 2005จัดตั้งร่างกายภาษาพัฒนาบอร์ดนาGàidhlig [10]

นอกเหนือจาก "สก็อตเกลิค" ซึ่งเป็นภาษาที่ยังอาจจะเรียกง่าย ๆ ว่า "เกลิค" เด่นชัด/ ɡ æ ลิตรɪ k /ในภาษาอังกฤษ "เกลิค" / ɡ ลิตรɪ k /หมายถึงภาษาไอริช ( Gaeilge ) [11]และภาษาเกาะแมน ( Gaelg )

ภาษาเกลิกสก็อตแตกต่างจากภาษาสก็อตซึ่งเป็นภาษาที่ใช้ในภาษาอังกฤษยุคกลางซึ่งมีการพูดกันในที่ราบลุ่มส่วนใหญ่ของสกอตแลนด์ในช่วงต้นยุคสมัยใหม่ ก่อนที่จะศตวรรษที่ 15 ภาษานี้เป็นที่รู้จักกันInglis ( "ภาษาอังกฤษ") [12]โดยลำโพงของตัวเองกับเกลิคถูกเรียกว่าScottis ( "สก็อต") จุดเริ่มต้นในช่วงปลายศตวรรษที่ 15 มันก็กลายเป็นเรื่องปกติสำหรับลำโพงเช่นการอ้างถึงสก็อตเกลิคเป็นErse ( "ไอริช") และที่ลุ่มพื้นถิ่นเป็นScottis [13]ปัจจุบันภาษาเกลิกสก็อตได้รับการยอมรับว่าเป็นภาษาที่แยกออกจากภาษาไอริชดังนั้นคำว่าErseในภาษาสก็อตเกลิกจึงไม่ถูกนำมาใช้อีกต่อไป [14]

แผนกภาษาในสกอตแลนด์ต้นศตวรรษที่ 12
   การพูดภาษา เกลิก
   นอร์ส - เกลิกโซนใช้ภาษาใดภาษาหนึ่งหรือทั้งสองภาษา
  โซนที่พูดภาษาอังกฤษ
   คัมบริกอาจรอดชีวิตในโซนนี้

ต้นกำเนิด

ชื่อสถานที่ในสกอตแลนด์ที่มีองค์ประกอบ bal-จากสก็อตเกลิค ไบเล่หมายถึงบ้านที่ห่างไกลเมืองหรือเมือง ข้อมูลเหล่านี้บ่งบอกถึงขอบเขตของการตั้งถิ่นฐานของชาวเกลิกในยุคกลางในสกอตแลนด์

จากเรื่องราวดั้งเดิมในยุคกลางและหลักฐานที่ชัดเจนจากภูมิศาสตร์ทางภาษาเชื่อกันทั่วไปว่าเกลิคถูกนำเข้ามาในสกอตแลนด์ในช่วงศตวรรษที่ 4-5 โดยผู้ตั้งถิ่นฐานจากไอร์แลนด์ซึ่งก่อตั้งอาณาจักรเกลิกDál Riataบนชายฝั่งตะวันตกของสกอตแลนด์ใน วันปัจจุบันอาร์กีย์ [15] : 551 [16] : 66มุมมองทางเลือกที่เพิ่งได้รับการเปล่งออกมาโดยนักโบราณคดีดรอีแวนแคมป์เบลที่มีการถกเถียงกันอยู่ว่าการโยกย้ายสมมุติหรือการรัฐประหารจะไม่ปรากฏในข้อมูลทางโบราณคดีหรือ placename (เป็นแหลมออกก่อนหน้านี้โดยเลสลี่คอค ) แคมป์เบลยังได้ตั้งคำถามเกี่ยวกับอายุและความน่าเชื่อถือของแหล่งข้อมูลทางประวัติศาสตร์ในยุคกลางที่พูดถึงการพิชิต แต่เขาอนุมานได้ว่า Argyll เป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่พูดคุยQ-Celticทั่วไปกับไอร์แลนด์ซึ่งเชื่อมต่อกันมากกว่าที่จะถูกแบ่งแยกด้วยทะเลตั้งแต่ยุคเหล็ก [17]ข้อโต้แย้งเหล่านี้ได้รับการต่อต้านจากนักวิชาการบางคนที่ปกป้องการออกเดทในช่วงต้นของบัญชีแบบดั้งเดิมและการโต้แย้งเพื่อตีความหลักฐานทางโบราณคดีอื่น ๆ [18]ไม่ว่าจะพูดในภูมิภาคนี้อย่างไรภาษาเกลิกในสกอตแลนด์ส่วนใหญ่ถูกคุมขังอยู่ที่Dál Riataจนถึงศตวรรษที่แปดเมื่อมันเริ่มขยายไปสู่พื้นที่Pictishทางเหนือของ Firth of Forth และ Firth of Clyde เมื่อถึงปี 900 Pictishดูเหมือนจะสูญพันธุ์ไปโดยสิ้นเชิงแทนที่ด้วยภาษาเกลิก [19] : 238–244อาจมีข้อยกเว้นสำหรับเกาะทางตอนเหนืออย่างไรก็ตามที่พิคทิชมีแนวโน้มที่จะถูกแทนที่โดยนอร์สมากกว่าเกลิค ในช่วงรัชสมัยของCaustantín mac Áeda (คอนสแตนตินที่ 2, 900–943) คนนอกเริ่มพูดถึงภูมิภาคนี้ว่าเป็นอาณาจักรของอัลบาแทนที่จะเป็นอาณาจักรของชาวพิค อย่างไรก็ตามแม้ว่าภาษาพิกติชจะไม่หายไปอย่างกะทันหัน แต่กระบวนการของเกลิซิเซชัน (ซึ่งอาจเริ่มมาหลายชั่วอายุคนก่อนหน้านี้) กำลังดำเนินไปอย่างชัดเจนในช่วงรัชสมัยของCaustantínและผู้สืบทอดของเขา เมื่อถึงจุดหนึ่งอาจเป็นในช่วงศตวรรษที่ 11 ชาวอัลบาทั้งหมดได้กลายเป็นชาวสก็อตเกลิซิสอย่างสมบูรณ์และอัตลักษณ์ของชาวพิกติชก็ถูกลืมไป [20]

ในปีค. ศ. 1018 หลังจากการยึดครองของชาวโลเธียนโดยราชอาณาจักรสกอตแลนด์เกลิคก็มาถึงจุดสูงสุดทางสังคมวัฒนธรรมการเมืองและภูมิศาสตร์ [21] : 16–18สุนทรพจน์ในภาษาสก็อตแลนด์ได้รับการพัฒนาโดยไม่ขึ้นกับสิ่งนั้นในไอร์แลนด์ตั้งแต่ศตวรรษที่แปด [22]เป็นครั้งแรกพื้นที่ทั้งหมดของสกอตแลนด์ในปัจจุบันเรียกว่าสโกเชียในภาษาละตินและภาษาเกลิกเป็นภาษาสกอตติกา [19] : 276 [23] : 554ในภาคใต้ก็อตแลนด์ , เกลิคเป็นคนเข้มแข็งในGallowayพื้นที่ที่อยู่ติดกันไปทางทิศเหนือและทิศตะวันตกWest Lothianและบางส่วนของตะวันตกMidlothian มันได้รับการพูดถึงในระดับน้อยในภาคเหนือไอร์ , เรนฟรูที่ไคลด์วัลเลย์และภาคตะวันออกคี ทางตะวันออกเฉียงใต้ของสกอตแลนด์ไม่มีหลักฐานว่าภาษาเกลิกเคยถูกพูดถึงในวงกว้าง [24]

ลดลง

นักประวัติศาสตร์หลายคนระบุว่ารัชสมัยของกษัตริย์มัลคอล์มแคนมอร์ ( มัลคอล์มที่ 3 ) เป็นจุดเริ่มต้นของคราสของเกลิคในสกอตแลนด์ มาร์กาเร็ตแห่งเวสเซ็กซ์ภรรยาของเขาไม่พูดภาษาเกลิกให้ลูก ๆ ของเธอเป็นแองโกล - แซกซอนแทนที่จะเป็นชื่อเกลิกและนำบาทหลวงนักบวชและพระสงฆ์ชาวอังกฤษจำนวนมากไปยังสกอตแลนด์ [21] : 19เมื่อมิลล์ส์และมาร์กาเร็เสียชีวิตในปี 1093 ขุนนางเกลิคปฏิเสธบุตรชาย anglicised ของพวกเขาและได้รับการสนับสนุนแทนพี่ชายของมิลล์ส์ของโดนัลด์Bàn [ ต้องการอ้างอิง ]โดนัลด์ใช้เวลา 17 ปีในเกลิกไอร์แลนด์และฐานอำนาจของเขาอยู่ทางตะวันตกของสก็อตแลนด์เกลิก พระองค์เป็นพระมหากษัตริย์ชาวสก็อตองค์สุดท้ายที่ถูกฝังบนไอโอนาซึ่งเป็นสถานที่ฝังศพแบบดั้งเดิมของกษัตริย์เกลิกแห่งDàl Riadaและราชอาณาจักรอัลบา [ ต้องการอ้างอิง ]อย่างไรก็ตามในรัชสมัยของบุตรชายของมัลคอล์มแคนมอร์เอ็ดการ์อเล็กซานเดอร์ที่ 1 และเดวิดที่ 1 (ครองราชย์ต่อเนื่องยาวนาน 1097–1153) ชื่อและแนวปฏิบัติของแองโกล - นอร์แมนแพร่กระจายไปทั่วสกอตแลนด์ทางตอนใต้ของแนว Forth-Clyde ที่ราบชายฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือไปทางเหนือถึงมอเรย์ นอร์แมนฝรั่งเศสพลัดถิ่นเกลิคที่ศาลโดยสิ้นเชิง การสร้างพระราชวังทั่วบริเวณเดียวกันโดยเฉพาะภายใต้เดวิดที่ 1ดึงดูดชาวต่างชาติจำนวนมากที่พูดภาษาอังกฤษโบราณ นี่เป็นจุดเริ่มต้นของสถานะภาษาเกลิกในฐานะภาษาชนบทที่โดดเด่นในสกอตแลนด์ [21] : 19–23

righ ollamh (พระราชกวี) ทักทาย กษัตริย์อเล็กซานเด IIIระหว่างพิธีบรมราชาภิเษกเกลิคที่ สโคน , 1249

หัวหน้าเผ่าทางตอนเหนือและตะวันตกของสกอตแลนด์ยังคงสนับสนุนเกลิกบาร์ดซึ่งยังคงเป็นจุดเด่นของชีวิตในศาลที่นั่น การปกครองแบบกึ่งอิสระของเกาะในเฮบริดส์และแผ่นดินใหญ่ชายฝั่งตะวันตกยังคงเป็นภาษาเกลิกอย่างทั่วถึงนับตั้งแต่การฟื้นตัวของภาษาที่นั่นในศตวรรษที่ 12 ซึ่งเป็นรากฐานทางการเมืองสำหรับความมีหน้ามีตาทางวัฒนธรรมจนถึงปลายศตวรรษที่ 15 [23] : 553–6

ในช่วงกลางศตวรรษที่ 14 ในที่สุดสิ่งที่เรียกว่าสก็อต (ในเวลานั้นเรียกว่าอิงลิส ) ได้กลายเป็นภาษาราชการของการปกครองและกฎหมาย [25] : 139ชาตินิยมที่เกิดขึ้นใหม่ของสกอตแลนด์ในยุคหลังจากสิ้นสุดสงครามประกาศอิสรภาพของสกอตแลนด์ได้รับการจัดระเบียบโดยใช้ชาวสก็อตเช่นกัน ตัวอย่างเช่นวรรณกรรมรักชาติที่ยิ่งใหญ่ของประเทศ ได้แก่The Brusของ John Barbour (1375) และThe Wallaceของคนตาบอด Harry (ก่อนปี 1488) เขียนด้วยภาษาสก็อตไม่ใช่ภาษาเกลิก ในตอนท้ายของศตวรรษที่ 15 ผู้พูดภาษาอังกฤษ / ชาวสก็อตเรียกภาษาเกลิกแทนว่า 'Yrisch' หรือ 'Erse' คือภาษาไอริชและภาษาของพวกเขาเองว่า 'Scottis' [21] : 19–23

ยุคปัจจุบัน

ความแตกแยกทางภาษาในยุคกลาง ซ้าย: การแบ่งในปี 1400 หลังจาก Loch, 1932; ขวา: การแบ่งใน 1500 หลังจาก Nicholson, 1974 (ทั้งคู่ถอดแบบมาจาก Withers, 1984)
  ภาษาเกลิก
   สก็อต
   นอร์

การเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องจากภาษาเกลิกสก็อตยังคงดำเนินต่อไปจนถึงยุคสมัยใหม่ บางส่วนได้รับแรงหนุนจากการตัดสินใจเชิงนโยบายของรัฐบาลหรือองค์กรอื่น ๆ บางส่วนเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทางสังคม ในช่วงไตรมาสสุดท้ายของศตวรรษที่ 20 ความพยายามเริ่มส่งเสริมให้ใช้ภาษา

บทบัญญัติของไอโอ , ตราขึ้นโดยเจมส์ไวใน 1609 เป็นหนึ่งในชิ้นส่วนของกฎหมายที่แก้ไขในสิ่งอื่น ๆ ในภาษาเกลิค มันบังคับให้ทายาทของหัวหน้าเผ่าต้องได้รับการศึกษาในโรงเรียนที่ใช้ภาษาอังกฤษในที่ราบลุ่มโปรเตสแตนต์ James VI ใช้มาตรการดังกล่าวหลายประการเพื่อกำหนดการปกครองของเขาในพื้นที่ Highland และ Island ในปี 1616 คณะองคมนตรีได้ประกาศว่าควรจัดตั้งโรงเรียนที่สอนเป็นภาษาอังกฤษ ในเวลานี้ภาษาเกลิกถูกมองว่าเป็นหนึ่งในสาเหตุของความไม่มั่นคงของภูมิภาค นอกจากนี้ยังเกี่ยวข้องกับศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก [26] : 110–113

สังคมในสกอตแลนด์สำหรับการขยายพันธุ์ของคริสเตียนความรู้ (SSPCK) ก่อตั้งขึ้นในปี 1709 พวกเขาพบกันใน 1716 ทันทีหลังจากการจลาจล Jacobite ล้มเหลวของ 1715 เพื่อพิจารณาการปฏิรูปและอารยธรรมของที่ราบสูงซึ่งพวกเขาพยายามที่จะบรรลุได้โดยการสอนภาษาอังกฤษ และศาสนาโปรเตสแตนต์ ในขั้นต้นการสอนของพวกเขาเป็นภาษาอังกฤษทั้งหมด แต่ในไม่ช้าความไม่สามารถปฏิบัติได้ในการให้ความรู้แก่เด็กที่พูดภาษาเกลิกด้วยวิธีนี้ก่อให้เกิดสัมปทานเล็กน้อย: ในปี 1723 ครูได้รับอนุญาตให้แปลคำภาษาอังกฤษในพระคัมภีร์เป็นภาษาเกลิคเพื่อช่วยในการทำความเข้าใจ แต่ไม่มี อนุญาตให้ใช้ต่อไป โรงเรียนที่มีชื่อเสียงน้อยกว่าอื่น ๆ ทำงานใน Highlands ในเวลาเดียวกันและสอนเป็นภาษาอังกฤษด้วย ขั้นตอนนี้ของ anglicisation หยุดชั่วคราวเมื่อนักเทศน์ผู้เผยแพร่ศาสนามาถึงที่ราบสูงเชื่อว่าผู้คนควรอ่านตำราทางศาสนาในภาษาของตนเองได้ การแปลพระคัมภีร์ไบเบิลเป็นภาษาเกลิกภาษาสก็อตฉบับแรกที่รู้จักกันดีเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2310 เมื่อดร. เจมส์สจวร์ตแห่งคิลลินและดูกัลด์บูคานันแห่งแรนโนชจัดทำฉบับแปลพันธสัญญาใหม่ ในปี 1798 4 แผ่นพับในภาษาเกลิกได้รับการตีพิมพ์โดยสมาคมเพื่อการเผยแผ่พระกิตติคุณที่บ้าน พิมพ์อย่างละ 5,000 ชุด มีสิ่งพิมพ์อื่น ๆ ตามด้วยพระคัมภีร์ภาษาเกลิกฉบับสมบูรณ์ในปี 1801 สมาคมโรงเรียนเกลิกที่มีอิทธิพลและมีประสิทธิผลก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2354 จุดประสงค์ของพวกเขาคือสอนให้เกลส์อ่านพระคัมภีร์ในภาษาของพวกเขาเอง ในช่วงไตรมาสแรกของศตวรรษที่ 19 SSPCK (แม้จะมีท่าทีต่อต้านภาษาเกลิกในช่วงหลายปีก่อน) และสมาคมพระคัมภีร์อังกฤษและต่างประเทศแจกจ่ายพระคัมภีร์ภาษาเกลิก 60,000 ฉบับและพันธสัญญาใหม่ 80,000 ฉบับ [27] : 98เป็นที่คาดกันว่าความพยายามในการศึกษาและการเผยแพร่โดยรวมนี้ทำให้คน 300,000 คนในไฮแลนด์มีการรู้หนังสือขั้นพื้นฐาน [26] : 110–117มีภาษาในยุโรปเพียงไม่กี่ภาษาที่เปลี่ยนไปใช้ภาษาวรรณกรรมสมัยใหม่โดยไม่ต้องมีการแปลพระคัมภีร์ไบเบิลสมัยใหม่ การขาดการแปลที่เป็นที่รู้จักอาจมีส่วนทำให้ภาษาเกลิกสก็อตลดลง [28] : 168–202

การกระจายของภาษาอังกฤษในปีพ. ศ. 2434 (รวมถึง สก็อต ) และภาษาเกลิกในสกอตแลนด์
  75–80% ภาษาเกลิกและอังกฤษ
 25–75% ภาษาเกลิกและอังกฤษ; เส้นระบุisogloss 50%
  5–25% ภาษาเกลิกและอังกฤษ
  0–5% ภาษาเกลิกและอังกฤษ
  ภาษาอังกฤษล้วนๆ

ในทางตรงกันข้ามการเข้าถึงการศึกษาในภาษาเกลิคทำให้ความรู้ภาษาอังกฤษเพิ่มขึ้น ในปีพ. ศ. 2372 สมาคมโรงเรียนเกลิกรายงานว่าผู้ปกครองไม่มั่นใจเกี่ยวกับการที่ลูก ๆ ของพวกเขาเรียนภาษาเกลิก แต่ก็กังวลที่จะให้พวกเขาสอนภาษาอังกฤษ SSPCK ยังพบว่าชาวไฮแลนเดอร์สมีอคติอย่างมีนัยสำคัญต่อภาษาเกลิก TM Devine ระบุถึงความสัมพันธ์ระหว่างภาษาอังกฤษกับความรุ่งเรืองของการจ้างงาน: เศรษฐกิจไฮแลนด์พึ่งพาแรงงานอพยพตามฤดูกาลที่เดินทางออกนอกGàidhealtachdเป็นอย่างมาก 2406 ผู้สังเกตการณ์ที่เห็นอกเห็นใจชาวเกลิคกล่าวว่า "ความรู้ภาษาอังกฤษเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้สำหรับชาวเกาะที่ยากจนที่ปรารถนาจะเรียนรู้การค้าขายหรือหารายได้จากขนมปังของเขาเกินขอบเขตของเกาะพื้นเมืองของเขา" โดยทั่วไปแล้วแทนที่จะพูดภาษาเกลิกเป็นสังคมของชาวเซลติกในเมืองและอาจารย์ของเซลติกจากมหาวิทยาลัยที่พยายามรักษาภาษาไว้ [26] : 116–117

พระราชบัญญัติการศึกษา (สกอตแลนด์) พ.ศ. 2415ให้การศึกษาแบบสากลในสกอตแลนด์ แต่ไม่สนใจภาษาเกลิกโดยสิ้นเชิงในแผนการของตน กลไกในการสนับสนุนภาษาเกลิกผ่านรหัสการศึกษาที่ออกโดยแผนกการศึกษาของสก็อตแลนด์ถูกนำมาใช้อย่างต่อเนื่องเพื่อเอาชนะการละเว้นนี้โดยมีการให้สัมปทานจำนวนมากภายในปีพ. ศ. 2461 อย่างไรก็ตามสมาชิกของคณะกรรมการโรงเรียนมัธยมมักจะมีทัศนคติต่อต้านภาษาเกลิกและทำหน้าที่เป็น อุปสรรคต่อการศึกษาภาษาเกลิกในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 และต้นศตวรรษที่ 20 [26] : 110–111

การสำรวจภาษาศาสตร์ของสกอตแลนด์ได้สำรวจทั้งภาษาถิ่นของภาษาสก็อตเกลิกและการใช้ภาษาอังกฤษและภาษาเกลิกแบบผสมผสานระหว่างที่ราบสูงและหมู่เกาะ [29]

ภาษาถิ่นที่เลิกใช้

ภาษาถิ่นของภาษาเกลิคโลว์ได้ถูกยกเลิกไปตั้งแต่ศตวรรษที่ 18 ภาษาเกลิกในที่ราบสูงทางตะวันออกและทางใต้ของสกอตแลนด์แม้ว่าจะมีชีวิตอยู่ในช่วงกลางศตวรรษที่ 20 แต่ตอนนี้ส่วนใหญ่เสียชีวิตแล้ว แม้ว่าภาษาเกลิกสก็อตสมัยใหม่จะถูกครอบงำโดยภาษาถิ่นของ Outer Hebrides และ Isle of Skye แต่ก็ยังมีผู้พูดภาษาฮิบริเดียนใน Tiree และ Islay อยู่บ้างและแม้แต่เจ้าของภาษาบางส่วนจากพื้นที่ Highland เช่น Wester Ross, Sutherland ทางตะวันตกเฉียงเหนือ, Lochaber, และ Argyll ภาษาถิ่นทั้งสองด้านของช่องแคบ Moyle ( ช่องทางเหนือ ) ที่เชื่อมโยงภาษาเกลิกสก็อตกับภาษาไอริชได้สูญพันธุ์ไปแล้วแม้ว่าเจ้าของภาษาจะยังคงพบได้ในMull of KintyreบนRathlinและในไอร์แลนด์เหนือในตอนกลาง - ศตวรรษที่ 20. บันทึกคำพูดของพวกเขาแสดงให้เห็นว่าภาษาเกลิกไอริชและสก็อตมีอยู่ในเครือข่ายภาษาที่ไม่มีขอบเขตภาษาที่ชัดเจน [30]คุณลักษณะบางอย่างของภาษาถิ่น moribund ได้รับการอนุรักษ์ไว้ในโนวาสโกเชียรวมถึงการออกเสียงl ( l̪ˠ ) แบบกว้างหรือvelarisedเป็น[w]เช่นเดียวกับในภาษาLochaber [31] : 131

โครงการภาษาที่ใกล้สูญพันธุ์แสดงสถานะของเกลิคว่า "ถูกคุกคาม" โดยมี "ผู้ใช้ที่ใช้งานอยู่ 20,000 ถึง 30,000 คน" [32] [33] [ ต้องการแหล่งที่ดีกว่านี้ ] UNESCO จัดให้ภาษาเกลิคเป็น "สัตว์ใกล้สูญพันธุ์" [34]

จำนวนลำโพง

ผู้พูดภาษาเกลิกในสกอตแลนด์ (พ.ศ. 2398-2554)
ปีประชากรชาวสก็อตลำโพงภาษาเกลิกแบบ Monolingualสองภาษาเกลิกและอังกฤษกลุ่มภาษาเกลิกทั้งหมด
พ.ศ. 22981,265,380ไม่ทราบไม่ทราบ289,79822.9%
18001,608,420ไม่ทราบไม่ทราบ297,82318.5%
พ.ศ. 24243,735,573ไม่ทราบไม่ทราบ231,5946.1%
พ.ศ. 24344,025,64743,7381.1%210,6775.2%254,4156.3%
พ.ศ. 24444,472,10328,1060.6%202,7004.5%230,8065.1%
พ.ศ. 24544,760,9048,4000.2%183,9983.9%192,3984.2%
พ.ศ. 24644,573,4719,8290.2%148,9503.3%158,7793.5%
พ.ศ. 24744,588,9096,7160.2%129,4192.8%136,1353.0%
พ.ศ. 24945,096,4152,1780.1%93,2691.8%95,4471.9%
พ.ศ. 25045,179,344974<0.1%80,0041.5%80,9781.5%
พ.ศ. 25145,228,965477<0.1%88,4151.7%88,8921.7%
พ.ศ. 25245,035,315--82,6201.6%82,6201.6%
พ.ศ. 25345,083,000--65,9781.4%65,9781.4%
พ.ศ. 25445,062,011--58,6521.2%58,6521.2%
25545,295,403--57,6021.1%57,6021.1%

ตัวเลขปี 1755–2001 เป็นข้อมูลสำมะโนประชากรที่อ้างโดย MacAulay [35] : 141ตัวเลขผู้พูดภาษาเกลิกปี 2011 มาจากตาราง KS206SC ของการสำรวจสำมะโนประชากรปี 2011 ตัวเลขประชากรทั้งหมดในปี 2554 มาจากตาราง KS101SC โปรดทราบว่าจำนวนผู้พูดภาษาเกลิกเกี่ยวข้องกับตัวเลขอายุ 3 ปีขึ้นไปและเปอร์เซ็นต์จะคำนวณโดยใช้จำนวนเหล่านั้นและจำนวนประชากรทั้งหมดที่มีอายุ 3 ปีขึ้นไป

การกระจายพันธุ์ในสกอตแลนด์

2011 สหราชอาณาจักรการสำรวจสำมะโนประชากรแสดงให้เห็นทั้งหมด 57,375 ลำโพงเกลิคในสกอตแลนด์ (1.1% ของประชากรกว่าสามปี) ของผู้ที่เพียง 32,400 ยังสามารถอ่านและเขียนเนื่องจากการขาดการศึกษาขนาดกลางเกลิคในสกอตแลนด์ [36]เมื่อเทียบกับการสำรวจสำมะโนประชากร พ.ศ. 2544 มีประชากรประมาณ 1,300 คนลดลง [37]นี่เป็นข้อตกลงที่น้อยที่สุดระหว่างการสำรวจสำมะโนประชากรนับตั้งแต่มีการถามคำถามภาษาเกลิกครั้งแรกในปี 2424 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงภาษาของรัฐบาลสก็อตแลนด์และBrd na Gàidhligใช้สิ่งนี้เป็นหลักฐานว่าการลดลงอย่างยาวนานของเกลิก [38]

ฐานที่มั่นหลักของภาษายังคงเป็นOuter Hebrides ( Na h-Eileanan Siar ) ซึ่งมีสัดส่วนผู้พูดโดยรวมอยู่ที่ 52.2% ช่องที่สำคัญของภาษายังมีอยู่ในHighlands (5.4%) และในArgyll and Bute (4.0%) และInvernessซึ่ง 4.9% พูดภาษานี้ได้ ท้องถิ่นที่มีจำนวนสัมบูรณ์มากที่สุดคือกลาสโกว์โดยมีบุคคลดังกล่าว 5,878 คนซึ่งคิดเป็น 10% ของผู้พูดภาษาเกลิกทั้งหมดของสกอตแลนด์

ภาษาเกลิกยังคงลดลงอย่างต่อเนื่องในหัวใจดั้งเดิม ระหว่างปี 2544 ถึง 2554 จำนวนผู้พูดภาษาเกลิกลดลงอย่างรวดเร็วในหมู่เกาะตะวันตก (−1,745), Argyll & Bute (−694) และ Highland (−634) การลดลงของStornowayซึ่งเป็นตำบลที่ใหญ่ที่สุดในหมู่เกาะตะวันตกตามจำนวนประชากรโดยเฉพาะอย่างยิ่งโดยเฉพาะอย่างยิ่งจาก 57.5% ของประชากรในปี 1991 เป็น 43.4% ในปี 2011 [39]ตำบลเดียวที่อยู่นอกเกาะตะวันตกมากกว่า 40% ที่พูดภาษาเกลิกคือKilmuirใน Northern Skyeที่ 46% หมู่เกาะต่างๆในInner Hebrides ที่มีผู้พูดภาษาเกลิกร้อยละที่สำคัญ ได้แก่Tiree (38.3%), Raasay (30.4%), Skye (29.4%), Lismore (26.9%), Colonsay (20.2%) และIslay (19.0%)

อันเป็นผลมาจากการลดลงอย่างต่อเนื่องในใจกลางเกลิกแบบดั้งเดิมปัจจุบันไม่มีตำบลพลเรือนในสกอตแลนด์ที่มีสัดส่วนของผู้พูดภาษาเกลิกมากกว่า 65% (มูลค่าสูงสุดอยู่ที่Barvas , Lewisซึ่งมี 64.1%) นอกจากนี้ไม่มีตำบลพลเรือนในสกอตแลนด์แผ่นดินใหญ่ที่มีสัดส่วนของผู้พูดภาษาเกลิกมากกว่า 20% (มูลค่าสูงสุดอยู่ที่Ardnamurchan , Highland , 19.3%) จากทั้งหมด 871 ตำบลในสกอตแลนด์สัดส่วนของผู้พูดภาษาเกลิกเกิน 50% ใน 7 ตำบลเกิน 25% ใน 14 ตำบลและเกิน 10% ใน 35 ตำบล [ ต้องการอ้างอิง ]ลดลงในพื้นที่ดั้งเดิมเพิ่งได้รับจากการเจริญเติบโตในสก็อตที่ราบลุ่ม ระหว่างการสำรวจสำมะโนประชากรปี 2544 ถึง 2554 จำนวนผู้พูดภาษาเกลิกเพิ่มขึ้นในสิบเก้าแห่งจากพื้นที่สภา 32 แห่งของประเทศ ผลกำไรที่มากที่สุดอยู่ที่Aberdeenshire (+526), North Lanarkshire (+305), Aberdeen City (+216) และEast Ayrshire (+208) ผลกำไรที่มากที่สุดคือใน Aberdeenshire (+ 0.19%), East Ayrshire (+ 0.18%), Moray (+ 0.16%) และOrkney (+ 0.13%) [ ต้องการอ้างอิง ]

ในปี 2018 การสำรวจสำมะโนประชากรของนักเรียนในสกอตแลนด์พบว่านักเรียน 520 คนในโรงเรียนที่ได้รับทุนสนับสนุนจากภาครัฐมีภาษาเกลิกเป็นภาษาหลักที่บ้านเพิ่มขึ้น 5% จาก 497 ในปี 2014 ในช่วงเวลาเดียวกันการศึกษาระดับกลางภาษาเกลิกในสกอตแลนด์เติบโตขึ้นโดยมี 4,343 นักเรียน (6.3 ต่อ 1,000 คน) ได้รับการศึกษาในสภาพแวดล้อมแบบเกลิกในปี 2018 เพิ่มขึ้นจากนักเรียน 3,583 คน (5.3 ต่อ 1,000 คน) ในปี 2014 [40]ข้อมูลที่รวบรวมในปี 2550–08 ระบุว่าแม้ในหมู่นักเรียนที่ลงทะเบียนในโรงเรียนขนาดกลางของเกลิค 81 นักเรียนประถมศึกษา% และนักเรียนมัธยมศึกษา 74% รายงานว่าใช้ภาษาอังกฤษบ่อยกว่าเกลิคเมื่อพูดกับแม่ที่บ้าน [41]ผลของการเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญของนักเรียนในการศึกษาระดับกลางภาษาเกลิกตั้งแต่เวลานั้นไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด

เป็นทางการ

สกอตแลนด์

รัฐสภาสก็อต
Anne Lorne Gilliesพูดต่อหน้าสาธารณชนในภาษาสก็อตเกลิก

ภาษาเกลิคได้รับความเดือดร้อนจากการขาดการใช้งานในบริบททางการศึกษาและการบริหารมานานและถูกระงับไว้เป็นเวลานาน [42]

รัฐบาลสหราชอาณาจักรได้ให้สัตยาบันกฎบัตรยุโรปสำหรับภาษาประจำภูมิภาคหรือภาษาชนกลุ่มน้อยในส่วนที่เกี่ยวกับภาษาเกลิก ภาษาเกลิกพร้อมด้วยภาษาไอริชและเวลส์ถูกกำหนดให้อยู่ภายใต้ส่วนที่ 3 ของกฎบัตรซึ่งกำหนดให้รัฐบาลสหราชอาณาจักรต้องดำเนินมาตรการที่เป็นรูปธรรมหลายประการในด้านการศึกษาความยุติธรรมการบริหารภาครัฐการกระจายเสียงและวัฒนธรรม มันยังไม่ได้รับการศึกษาระดับปริญญาเดียวกันของการรับรู้อย่างเป็นทางการจากรัฐบาลสหราชอาณาจักรเวลส์ ด้วยการถือกำเนิดของความศรัทธาอย่างไรก็ตามเรื่องของสก็อตแลนด์เริ่มได้รับความสนใจมากขึ้นและได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการเมื่อมีการตราพระราชบัญญัติภาษาเกลิก (สกอตแลนด์)โดยรัฐสภาสก็อตแลนด์เมื่อวันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2548

บทบัญญัติสำคัญของพระราชบัญญัติคือ: [43]

  • การจัดตั้งองค์กรการพัฒนาภาษาเกลิกBòrd na Gàidhlig (BnG) บนพื้นฐานทางกฎหมายเพื่อรักษาสถานะของภาษาเกลิกในฐานะภาษาทางการของสกอตแลนด์โดยให้ความเคารพเท่าเทียมกับภาษาอังกฤษและเพื่อส่งเสริมการใช้และความเข้าใจภาษาเกลิก .
  • กำหนดให้ BnG จัดทำแผนภาษาเกลิกแห่งชาติทุก ๆ ห้าปีเพื่อขออนุมัติจากรัฐมนตรีสก็อตแลนด์
  • กำหนดให้ BnG จัดทำคำแนะนำเกี่ยวกับการศึกษาระดับกลางของภาษาเกลิกและภาษาเกลิกเป็นหัวข้อสำหรับหน่วยงานด้านการศึกษา
  • กำหนดให้หน่วยงานสาธารณะในสกอตแลนด์ทั้งหน่วยงานสาธารณะของสก็อตแลนด์และหน่วยงานสาธารณะข้ามพรมแดนตราบเท่าที่พวกเขาทำหน้าที่ที่พัฒนาขึ้นเพื่อพัฒนาแผนภาษาเกลิกที่เกี่ยวข้องกับบริการที่พวกเขานำเสนอหาก BnG ร้องขอให้ดำเนินการดังกล่าว

หลังจากระยะเวลาการปรึกษาหารือซึ่งรัฐบาลได้รับการส่งข้อมูลจำนวนมากซึ่งส่วนใหญ่ขอให้การเรียกเก็บเงินมีความเข้มแข็งมีการเผยแพร่ร่างพระราชบัญญัติฉบับแก้ไข การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญคือคำแนะนำของBòrdในขณะนี้เป็นไปตามกฎหมาย (แทนที่จะเป็นคำแนะนำ) ในขั้นตอนของคณะกรรมการในรัฐสภาสก็อตแลนด์มีการถกเถียงกันมากว่าภาษาเกลิคควรได้รับ "ความถูกต้องเท่าเทียมกัน" กับภาษาอังกฤษหรือไม่ เนื่องจากความกังวลของผู้บริหารเกี่ยวกับผลกระทบในการจัดหาทรัพยากรหากมีการใช้ถ้อยคำนี้คณะกรรมการการศึกษาจึงตัดสินตามแนวคิดของ 'ความเคารพที่เท่าเทียมกัน' ยังไม่ชัดเจนว่าอำนาจทางกฎหมายของถ้อยคำนี้คืออะไร

รัฐสภาสก็อตได้รับการอนุมัติอย่างเป็นเอกฉันท์โดยได้รับการสนับสนุนจากทุกภาคส่วนของสเปกตรัมทางการเมืองของสก็อตเมื่อวันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2548 ภายใต้บทบัญญัติของพระราชบัญญัติในท้ายที่สุดจะตกอยู่กับ BnG เพื่อรักษาสถานะของภาษาเกลิกให้เป็นทางการ ภาษาของสกอตแลนด์

โลโก้รถตำรวจสกอตแลนด์ (สองภาษา)

นักวิจารณ์บางคนเช่นÉamonnÓGribín (2006) โต้แย้งว่าพระราชบัญญัติภาษาเกลิกนั้นขาดสถานะที่สอดคล้องกับชาวเวลส์มากจนคน ๆ นั้นจะโง่เขลาหรือไร้เดียงสาที่จะเชื่อว่าการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญใด ๆ จะเกิดขึ้นในโชคชะตาของภาษาอันเป็นผลมา ถึงความพยายามของBòrd na Gàidhlig [44]

เมื่อวันที่ 10 เดือนธันวาคม 2008 เพื่อเฉลิมฉลองครบรอบ 60 ปีของปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนที่สก็อตกรรมการสิทธิมนุษยชนมี UDHR แปลเป็นภาษาเกลิคเป็นครั้งแรก [45]

อย่างไรก็ตามเนื่องจากไม่มีผู้พูดภาษาเกลิกเพียงคนเดียวอีกต่อไป[46]หลังจากการอุทธรณ์ในคดีของศาลของTaylor v Haughney (1982) ซึ่งเกี่ยวข้องกับสถานะของภาษาเกลิคในการพิจารณาคดีศาลสูงได้ตัดสินให้มีสิทธิทั่วไปในการใช้ภาษาเกลิก ในการพิจารณาคดีของศาล [47]

คุณสมบัติด้านภาษา

สก็อต Qualifications Authorityมีสองกระแสของการตรวจสอบเกลิคในทุกระดับของหลักสูตร: เกลิคสำหรับผู้เรียน (เทียบเท่ากับภาษาต่างประเทศที่ทันสมัยหลักสูตร) และเกลิคสำหรับเจ้าของภาษา (เทียบเท่ากับหลักสูตรภาษาอังกฤษ) [48] [49]

Comunn Gàidhealachทำการประเมินภาษาเกลิคซึ่งส่งผลให้เกิดปัญหาของการ์ดบรอนซ์การ์ดเงินหรือการ์ดทอง รายละเอียดหลักสูตรมีอยู่ในเว็บไซต์ของ An Comunn เหล่านี้จะไม่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางว่าเป็นคุณสมบัติ แต่ที่จำเป็นสำหรับผู้ที่มีส่วนร่วมในการแข่งขันบางปีวัยรุ่น [50]

สหภาพยุโรป

ในเดือนตุลาคม 2552 ข้อตกลงใหม่ที่อนุญาตให้ใช้ภาษาเกลิกสก็อตอย่างเป็นทางการระหว่างรัฐมนตรีของรัฐบาลสก็อตแลนด์และเจ้าหน้าที่สหภาพยุโรป ข้อตกลงดังกล่าวลงนามโดยตัวแทนของสหราชอาณาจักรต่อสหภาพยุโรปเซอร์คิมดาร์โรชและรัฐบาลสก็อตแลนด์ สิ่งนี้ไม่ได้ให้สถานะทางการของสก็อตเกลิกในสหภาพยุโรป แต่ให้สิทธิในการเป็นช่องทางการสื่อสารอย่างเป็นทางการในสถาบันของสหภาพยุโรป รัฐบาลสก็อตจะต้องมีค่าใช้จ่ายสำหรับการแปลจากภาษาเกลิคเพื่ออื่น ๆภาษายุโรป ข้อตกลงดังกล่าวได้รับในเชิงบวกในสกอตแลนด์ จิมเมอร์ฟีรัฐมนตรีต่างประเทศสกอตแลนด์ กล่าวว่าการเคลื่อนไหวดังกล่าวเป็นสัญญาณที่ชัดเจนของการสนับสนุนภาษาเกลิคของรัฐบาลสหราชอาณาจักร เขาพูดว่า; "การอนุญาตให้ผู้พูดภาษาเกลิกสื่อสารกับสถาบันในยุโรปด้วยภาษาแม่ของพวกเขาถือเป็นก้าวที่ก้าวหน้าและเป็นสิ่งที่ควรได้รับการต้อนรับ" [ ต้องการอ้างอิง ]รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมไมค์รัสเซลกล่าวว่า "นี่เป็นก้าวสำคัญสำหรับการรับรู้ภาษาเกลิกทั้งในและต่างประเทศและฉันหวังว่าจะได้พูดคุยกับสภาในภาษาเกลิคในเร็ว ๆ นี้การได้เห็นภาษาเกลิกพูดในฟอรัมดังกล่าวทำให้รายละเอียดของภาษาเพิ่มขึ้นในขณะที่เราขับเคลื่อนความมุ่งมั่นที่จะ การสร้างผู้พูดภาษาเกลิกรุ่นใหม่ในสกอตแลนด์ " [51]

ป้ายสองภาษาในภาษาอังกฤษและภาษาเกลิกเป็นส่วนหนึ่งของสถาปัตยกรรมใน อาคารรัฐสภาของสกอตแลนด์ที่สร้างเสร็จในปี 2547
ป้าย
ป้ายบอกทางสองภาษา - ภาษาเกลิค - อังกฤษในสกอตแลนด์

ป้ายถนนสองภาษาชื่อถนนป้ายธุรกิจและป้ายโฆษณา (ทั้งภาษาเกลิกและภาษาอังกฤษ) จะค่อยๆถูกนำมาใช้ทั่วภูมิภาคที่พูดภาษาเกลิกในที่ราบสูงและหมู่เกาะรวมทั้ง Argyll ในหลาย ๆ กรณีสิ่งนี้หมายถึงการนำการสะกดแบบดั้งเดิมของชื่อกลับมาใช้ใหม่ (เช่นRàtaganหรือLoch Ailleartแทนที่จะใช้รูปแบบRataganหรือLochailortแบบ anglicised ตามลำดับ)

ป้ายสถานีรถไฟสองภาษามีบ่อยกว่าที่เคยเป็น แทบทุกสถานีในพื้นที่ Highland ใช้ทั้งภาษาอังกฤษและภาษาเกลิกและการแพร่กระจายของป้ายสถานีสองภาษาก็เกิดขึ้นบ่อยขึ้นในที่ราบลุ่มของสกอตแลนด์รวมถึงพื้นที่ที่ไม่มีการพูดภาษาเกลิกมาเป็นเวลานาน [ ต้องการอ้างอิง ]

สิ่งนี้ได้รับการต้อนรับจากผู้สนับสนุนภาษาจำนวนมากว่าเป็นเครื่องมือในการยกระดับโปรไฟล์รวมถึงการรักษาความปลอดภัยในอนาคตในฐานะ 'ภาษาที่มีชีวิต' (เช่นอนุญาตให้ผู้คนใช้เพื่อนำทางจาก A ไป B แทนภาษาอังกฤษ) และสร้าง ความรู้สึกของสถานที่ อย่างไรก็ตามในบางสถานที่เช่น Caithness ความตั้งใจของสภาสูงในการแนะนำป้ายสองภาษาได้กระตุ้นให้เกิดการโต้เถียง [52]

การสำรวจอาวุธยุทโธปกรณ์ได้ดำเนินการในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาเพื่อแก้ไขข้อผิดพลาดหลายอย่างที่ปรากฏบนแผนที่ พวกเขาประกาศในปี 2547 ว่าตั้งใจจะแก้ไขและจัดตั้งคณะกรรมการเพื่อกำหนดรูปแบบที่ถูกต้องของชื่อสถานที่ในภาษาเกลิกสำหรับแผนที่ของพวกเขา [ ต้องการอ้างอิง ] Ainmean-Àite na h-Alba ("ชื่อสถานที่ในสกอตแลนด์") เป็นหุ้นส่วนที่ปรึกษาระดับชาติสำหรับชื่อสถานที่ภาษาเกลิกในสกอตแลนด์ [53]

แคนาดา

Antigonish , โนวาสโกเชีย

ในศตวรรษที่สิบเก้าภาษาเกลิกของแคนาดาเป็นภาษายุโรปที่มีผู้พูดมากเป็นอันดับสามในบริติชอเมริกาเหนือ[54]และสามารถพบชุมชนผู้อพยพที่พูดภาษาเกลิกได้ทั่วทั้งแคนาดาในปัจจุบัน กวีภาษาเกลิกในแคนาดาสร้างประเพณีวรรณกรรมที่สำคัญ [55]จำนวนบุคคลและชุมชนที่พูดภาษาเกลิกลดลงอย่างรวดเร็วอย่างไรก็ตามหลังจากสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง [56]

โนวาสโกเชีย

ในตอนต้นของศตวรรษที่ 21 มันเป็นที่คาดว่าไม่เกิน 500 คนในโนวาสโกยังคงพูดภาษาเกลิคสก็อตเป็นภาษาแรก ในการสำรวจสำมะโนประชากรปี 2554 มีคน 300 คนอ้างว่ามีภาษาเกลิกเป็นภาษาแรก (ตัวเลขที่อาจรวมถึงภาษาเกลิกภาษาไอริช) [57]ในการสำรวจสำมะโนประชากรปี 2011 เดียวกัน 1,275 คนอ้างว่าพูดภาษาเกลิกซึ่งเป็นตัวเลขที่ไม่เพียง แต่รวมถึงภาษาเกลิกทั้งหมดเท่านั้น แต่ยังรวมถึงคนที่ไม่ได้พูดภาษาแรกด้วย[58]ซึ่ง 300 คนอ้างว่ามีเกลิคเป็น "แม่ของพวกเขา ลิ้น." [59] [ก]

รัฐบาลโนวาสโกเชียดูแลสำนักงานกิจการเกลิก ( Iomairtean na Gàidhlig ) ซึ่งทุ่มเทให้กับการพัฒนาภาษาสก็อตเกลิกวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวในโนวาสโกเชียและคาดว่าจะมีผู้พูดภาษาเกลิกทั้งหมด 2,000 คนในจังหวัด [9]เช่นเดียวกับในสกอตแลนด์พื้นที่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของ Nova Scotia และ Cape Breton มีป้ายบอกทางสองภาษา โนวาสโกยังมีแฮร์เล่ na Gàidhlig (สาขาสภาโนวาสโก) ซึ่งเป็นสังคมที่ไม่แสวงหากำไรที่อุทิศตนเพื่อการบำรุงรักษาและโปรโมชั่นของภาษาเกลิคและวัฒนธรรมในการเดินเรือแคนาดา ในปี 2018 รัฐบาลโนวาสโกเชียได้เปิดตัวป้ายทะเบียนรถยนต์เกลิกใหม่เพื่อสร้างความตระหนักในภาษาและช่วยสนับสนุนโครงการริเริ่มด้านภาษาและวัฒนธรรมเกลิก [61]

นอกโนวาสโกเชีย

Maxville Public School ในMaxville , Glengarry , Ontarioเปิดสอนบทเรียนภาษาเกลิกสก็อตทุกสัปดาห์ [62]

ในเกาะปรินซ์เอ็ดเวิร์ดโรงเรียนมัธยมพันเอกเกรย์ตอนนี้มีทั้งหลักสูตรเบื้องต้นและหลักสูตรขั้นสูงในภาษาเกลิก มีการสอนทั้งภาษาและประวัติศาสตร์ในชั้นเรียนเหล่านี้ [ ต้องการอ้างอิง ]ครั้งนี้เป็นครั้งแรกที่บันทึกว่าเกลิคเคยได้รับการสอนเป็นหลักสูตรอย่างเป็นทางการในปรินซ์เอ็ดเวิร์ดไอแลนด์

จังหวัดบริติชโคลัมเบียเป็นเจ้าภาพComunn Gàidhlig Bhancoubhair (สาขาสังคมของแวนคูเวอร์), แวนคูเวอร์เกลิคนักร้องวิกตอเรียเกลิคนักร้องเช่นเดียวกับปีเกลิคเทศกาลMOD แวนคูเวอร์ ศูนย์วัฒนธรรมสก็อตของเมืองแวนคูเวอร์ยังมีชั้นเรียนภาคค่ำภาษาสก็อตเกลิกตามฤดูกาล

สื่อ

บีบีซีดำเนินการสถานีวิทยุเกลิคภาษาวิทยุน่านGàidhealเช่นเดียวกับช่องโทรทัศน์บีบีซีอัลบ้า BBC Alba เปิดตัวเมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2551 มีให้บริการอย่างกว้างขวางในสหราชอาณาจักร (บนFreeview , Freesat , SkyและVirgin Media ) นอกจากนี้ยังออกอากาศไปทั่วยุโรปบนดาวเทียม Astra 2 [63]ช่องนี้ดำเนินการโดยความร่วมมือระหว่าง BBC Scotland และMG Albaซึ่งเป็นองค์กรที่ได้รับทุนจากรัฐบาลสก็อตซึ่งทำงานเพื่อส่งเสริมภาษาเกลิกในการออกอากาศ [64]แฟรนไชส์ ​​ITV ในสกอตแลนด์ตอนกลาง STV Centralผลิตรายการภาษาเกลิกสก็อตจำนวนมากสำหรับทั้งBBC Albaและช่องหลักของตัวเอง [64]

จนกระทั่ง BBC Alba ออกอากาศทาง Freeview ผู้ชมสามารถรับช่องTeleGซึ่งออกอากาศเป็นเวลาหนึ่งชั่วโมงทุกเย็น เมื่อ BBC Alba เปิดตัวใน Freeview จะใช้หมายเลขช่องที่เคยกำหนดให้กับ TeleG

นอกจากนี้ยังมีรายการโทรทัศน์ในภาษาในช่อง BBC อื่น ๆ และในช่องทางการค้าอิสระซึ่งโดยปกติจะมีคำบรรยายเป็นภาษาอังกฤษ ไอทีวีแฟรนไชส์ในภาคเหนือของสกอตแลนด์STV นอร์ท (เดิมGrampian โทรทัศน์ ) ผลิตบางส่วนในการเขียนโปรแกรมที่ไม่ใช่ข่าวในสก็อตเกลิค

การศึกษา

สกอตแลนด์

Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu ( โรงเรียนกลาสโกว์เกลิค )
ปีจำนวน
นักเรียนในการศึกษา
ระดับกลางภาษาเกลิก
เปอร์เซ็นต์
ของ
นักเรียนทั้งหมด
ในสกอตแลนด์
25482,4800.35%
พ.ศ. 25492,5350.36% [65]
พ.ศ. 25502,6010.38%
พ.ศ. 25512,7660.40% [66]
25522,6380.39% [67]
พ.ศ. 25532,6470.39% [68]
25542,9290.44% [69]
25552,8710.43% [70]
พ.ศ. 25562,9530.44% [71]
25573,5830.53% [72]
25583,6600.54% [73]
25593,8920.57% [74]
25603,9650.58% [75]
พ.ศ. 25614,3430.63% [76]

พระราชบัญญัติการศึกษา (สกอตแลนด์) พ.ศ. 2415 ซึ่งเพิกเฉยต่อภาษาเกลิกโดยสิ้นเชิงและทำให้ชาวเกลหลายรุ่นถูกห้ามไม่ให้พูดภาษาแม่ของตนในห้องเรียนปัจจุบันได้รับการยอมรับว่าได้จัดการกับภาษาที่สำคัญ ผู้คนที่ยังมีชีวิตอยู่ในปี 2544 อาจจำได้ว่าถูกเฆี่ยนเพราะพูดภาษาเกลิกในโรงเรียน [77]แม้ในภายหลังเมื่อทัศนคติเหล่านี้เปลี่ยนไปมีการจัดเตรียมเล็กน้อยสำหรับการศึกษาระดับกลางของเกลิคในโรงเรียนสก็อตแลนด์ เมื่อปลายปี 2501 แม้แต่ในโรงเรียนไฮแลนด์มีนักเรียนประถมเพียง 20% เท่านั้นที่ได้รับการสอนภาษาเกลิกเป็นวิชาและมีเพียง 5% เท่านั้นที่สอนวิชาอื่นผ่านภาษาเกลิก [41]

กลุ่มเด็กเล่นภาษาเกลิก - กลางสำหรับเด็กเล็กเริ่มปรากฏในสกอตแลนด์ในช่วงปลายทศวรรษ 1970 และต้นทศวรรษที่ 1980 ความกระตือรือร้นของผู้ปกครองอาจเป็นปัจจัยหนึ่งในการ "จัดตั้งหน่วยโรงเรียนประถมขนาดกลางภาษาเกลิกแห่งแรกในกลาสโกว์และอินเวอร์เนสในปี พ.ศ. 2528" [78]

Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu ("Glasgow Gaelic School") เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นแบบเกลิค - กลางสมัยใหม่แห่งแรก แต่เพียงผู้เดียวเปิดให้บริการที่ Woodside ในกลาสโกว์ในปี 2549 (มีโรงเรียนประถมศึกษาภาษาเกลิก - กลางบางส่วนจำนวน 61 โรงเรียนและมีโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดกลางภาษาเกลิกอีกประมาณหนึ่งโหล) จากข้อมูลของBòrd na Gàidhligนักเรียนระดับประถมศึกษาจำนวน 2,092 คนเข้าเรียนในการศึกษาระดับประถมศึกษาภาษาเกลิก - ปานกลางในปี 2551-2552 เมื่อเทียบกับ 24 ในปี 2528 [79]

The Columba Initiativeหรือที่เรียกว่าcolmcille (เดิมชื่อIomairt Cholm Cille ) เป็นหน่วยงานที่พยายามส่งเสริมการเชื่อมโยงระหว่างผู้พูดภาษาสก็อตเกลิกและไอริช

ในเดือนพฤศจิกายน 2019 Duolingoแอปเรียนภาษาได้เปิดหลักสูตรเบต้าในภาษาเกลิก [80] [81] [82]

ตั้งแต่ฤดูร้อนปี 2020 เด็ก ๆ ที่เริ่มเข้าโรงเรียนในเกาะตะวันตกจะได้รับการลงทะเบียนใน GME (การศึกษาระดับกลาง - เกลิค) เว้นแต่ผู้ปกครองจะร้องขอเป็นอย่างอื่น เด็ก ๆ จะได้รับการสอนภาษาสกอตติชเกลิกตั้งแต่ P1 ถึง P4 จากนั้นจะมีการแนะนำภาษาอังกฤษเพื่อให้พวกเขาได้รับการศึกษาสองภาษา [83]

แคนาดา

ในเดือนพฤษภาคมปี 2004 รัฐบาลโนวาสโกเชียได้ประกาศการระดมทุนเพื่อสนับสนุนภาษาและวัฒนธรรมภายในจังหวัด โรงเรียนของรัฐหลายแห่งในนอร์ทอีสเทิร์นโนวาสโกเชียและเคปเบรตันเปิดสอนหลักสูตรภาษาเกลิกเป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรมัธยมศึกษาตอนปลาย [84]

Maxville Public School ในMaxville , Glengarry , Ontarioเปิดสอนบทเรียนภาษาเกลิกสก็อตทุกสัปดาห์ ในเกาะปรินซ์เอ็ดเวิร์ดโรงเรียนมัธยมพันเอกเกรย์เปิดสอนหลักสูตรเบื้องต้นและหลักสูตรขั้นสูงในภาษาสก็อตเกลิก [85]

การศึกษาที่สูงขึ้นและต่อไป

มหาวิทยาลัยในสก็อตแลนด์และมหาวิทยาลัยในไอร์แลนด์บางแห่งเปิดสอนหลักสูตรเต็มเวลารวมถึงองค์ประกอบภาษาเกลิกโดยปกติจะจบการศึกษาในรูปแบบเซลติกศึกษา

ในโนวาสโกเชีย , แคนาดา, เซนต์ฟรานซิสซาเวียร์มหาวิทยาลัยที่เกลิคเซลติกวิทยาลัยศิลปหัตถกรรมและBreton มหาวิทยาลัยเคป (เดิมเรียกว่า "มหาวิทยาลัยวิทยาลัย Cape Breton") ข้อเสนอการศึกษาเซลติกองศาและ / หรือหลักสูตรภาษาเกลิค สำนักงานกิจการเกลิกของรัฐบาลเสนอบทเรียนเวลาอาหารกลางวันแก่ข้าราชการในแฮลิแฟกซ์

ในรัสเซียมหาวิทยาลัยแห่งรัฐมอสโกเปิดสอนภาษาเกลิกประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม

มหาวิทยาลัยไฮแลนด์และเกาะมีช่วงของเกลิคภาษาประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมหลักสูตรที่รับรองแห่งชาติระดับอุดมศึกษาแห่งชาติปริญญาบัตรศิลปศาสตรบัณฑิต (สามัญ) ศิลปศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยม) และปริญญาโทวิทยาศาสตร์ระดับ เปิดโอกาสให้มีการวิจัยระดับสูงกว่าปริญญาตรีผ่านสื่อภาษาเกลิก หลักสูตรที่พักอาศัยที่Sabhal Mòr Ostaigบน Isle of Skye เปิดโอกาสให้ผู้ใหญ่เรียนภาษาเกลิกได้อย่างคล่องแคล่วภายในหนึ่งปี หลายคนเรียนจนจบปริญญาหรือติดตามในฐานะผู้เรียนทางไกล วิทยาลัยอื่น ๆ หลายแห่งเปิดสอนหลักสูตรประกาศนียบัตรหนึ่งปีซึ่งเปิดสอนทางออนไลน์ด้วย (รอการรับรอง)

วิทยาเขต Benbecula ของLews Castle Collegeเปิดสอนหลักสูตร 1 ปีอิสระในสาขาภาษาเกลิกและดนตรีดั้งเดิม (FE, SQF ระดับ 5/6)

คริสตจักร

ป้ายระบุบริการเป็นภาษาเกลิกและภาษาอังกฤษที่ คริสตจักรเสรีแห่งสกอตแลนด์ในชุมชน Ness , Isle of Lewis

ในฝั่งตะวันตกของเกาะเกาะของลูอิส , แฮร์ริสและนอร์ทอิสต์มีเพรสไบทีส่วนใหญ่ (ส่วนใหญ่คริสตจักรแห่งสกอตแลนด์ - Eaglais na H-Albaในสาขาฟรีโบสถ์แห่งสกอตแลนด์และคริสตจักรเพรสไบทีฟรีของสกอตแลนด์ ) หมู่เกาะSouth UistและBarraมีชาวคาทอลิกเป็นส่วนใหญ่ คริสตจักรทั้งหมดนี้มีกลุ่มชนที่พูดภาษาเกลิกอยู่ทั่วเกาะตะวันตก ชุมนุมในเมืองที่มีชื่อเสียงซึ่งมีบริการเป็นประจำในภาษาเกลิก ได้แก่โบสถ์เซนต์โคลัมบากลาสโกว์และเกรย์ไฟรเออร์สโทลบูธและไฮแลนด์เคิร์กเอดินเบิร์ก Leabhar Sheirbheisean - หนังสือลำดับสามัญภาษาอังกฤษฉบับภาษาเกลิก - ได้รับการตีพิมพ์ในปี 1996 โดยคริสตจักรแห่งสกอตแลนด์

การใช้ภาษาอังกฤษอย่างแพร่หลายในการนมัสการมักถูกเสนอว่าเป็นหนึ่งในเหตุผลทางประวัติศาสตร์ที่ทำให้ภาษาเกลิคลดลง คริสตจักรแห่งสกอตแลนด์ได้รับการสนับสนุนในปัจจุบัน[ คลุมเครือ ]แต่ขาดแคลนรัฐมนตรีที่พูดภาษาเกลิก เมื่อเร็ว ๆ นี้คริสตจักรเสรีได้ประกาศแผนการที่จะยกเลิกบริการการสนทนาภาษาเกลิกโดยอ้างถึงการขาดรัฐมนตรีและความปรารถนาที่จะให้ประชาคมของพวกเขารวมกันเป็นหนึ่งเดียวในช่วงเวลาแห่งการมีส่วนร่วม [86]

วรรณคดี

ตั้งแต่ศตวรรษที่หกจนถึงปัจจุบันสก็อตเกลิกถูกใช้เป็นภาษาวรรณกรรม สองนักเขียนที่โดดเด่นของศตวรรษที่ยี่สิบเป็นแอนน์วัดวาอารามและSorley คลีน

ชื่อ

ชื่อส่วนตัว

ภาษาเกลิคมีชื่อภาษายุโรปเป็นของตัวเองซึ่งมีรูปแบบภาษาอังกฤษเช่นIain (John), Alasdair (Alexander), Uilleam (William), Catrìona (Catherine), Raibeart (Robert), Cairistìona (Christina), Anna (Ann), Màiri (Mary), Seumas (James), Pàdraig (Patrick) และTòmas (Thomas) ไม่ทั้งหมดชื่อเกลิคแบบดั้งเดิมมีเทียบเท่าโดยตรงในภาษาอังกฤษ: Oighrigซึ่งจะแสดงผลเป็นปกติEuphemia (เอฟฟี่) หรือเฮน (เอต) (เดิมยังเป็นเฮนนีหรือแม้กระทั่งเป็นแฮเรียต) หรือDiorbhalซึ่งเป็น "จับคู่" กับโดโรธี , บนพื้นฐานของความคล้ายคลึงกันในการสะกดคำ ชื่อเฉพาะภาษาเกลิกแบบดั้งเดิมเหล่านี้หลายชื่อถูกมองว่าล้าสมัยและด้วยเหตุนี้จึงไม่ค่อยมีใครใช้หรือไม่เคยใช้มาก่อน

บางชื่อเข้ามาในภาษาเกลิกจากนอร์สเก่า ; ตัวอย่างเช่นSomhairle (< Somarliðr ) Tormod (< Þórmóðr ) RaghnallหรือRaonull (< Rǫgnvaldr ) Torcuil (< Þórkell, Þórketill ) Ìomhar ( Ívarr ) สิ่งเหล่านี้แสดงตามอัตภาพเป็นภาษาอังกฤษในชื่อSorley (หรือในอดีตSomerled ), Norman , RonaldหรือRanald , TorquilและIver (หรือEvander )

ชื่อสก็อตบางชื่อเป็นชื่อภาษาเกลิกในรูปแบบแองกลิไลซ์ : Aonghas → (Angus), Dòmhnall → (Donald) เป็นต้น HamishและMhairi ที่เพิ่งก่อตั้งขึ้นเมื่อเร็ว ๆ นี้(ออกเสียงว่า[vaːri] ) มาจากภาษาเกลิกสำหรับเจมส์และแมรี่ตามลำดับ แต่มาจากรูปแบบของชื่อที่ปรากฏในกรณีเสียง : Seumas (James) (ชื่อ) → Sheumais (voc.) และMàiri (Mary) (nom.) → Mhàiri ( voc .)

นามสกุล

นามสกุลภาษาเกลิกที่พบบ่อยที่สุดคือนามสกุลที่ขึ้นต้นด้วยmac (ภาษาเกลิกสำหรับ "son") เช่นMacGillEathain  /  MacIllEathain [87] [88] (MacLean) รูปแบบผู้หญิงเป็นnic (ภาษาเกลิกสำหรับ "ลูกสาว") ดังนั้น Catherine MacPhee จึงถูกเรียกในภาษาเกลิกอย่างถูกต้องว่าCatrìona Nic a 'Phì [89] (อย่างเคร่งครัดnicคือการหดตัวของวลีภาษาเกลิกnighean mhicแปลว่า "ลูกสาวของลูกชาย "ดังนั้นNicDhòmhnaill [88] จึงหมายถึง" ลูกสาวของ MacDonald "มากกว่า" ลูกสาวของ Donald ") ส่วน "ของ" มาจากรูปแบบสัมพันธการกของนามสกุลที่ตามคำนำหน้า; ในกรณีของMacDhòmhnaill , Dhòmhnaill ( "โดนัลด์") เป็นรูปแบบที่สัมพันธการกDòmhnall ( "โดนัลด์") [90]

หลายสีก่อให้เกิดนามสกุลของชาวสก็อตทั่วไป: bàn ( Bain - white), ruadh (Roy - red), dubh (Dow, Duff - black), donn ( Dunn - brown), buidhe ( Bowie - yellow) แม้ว่าในภาษาเกลิคจะเกิดขึ้นก็ตาม เป็นส่วนหนึ่งของรูปแบบฟูลเลอร์เช่นMacGille 'ลูกชายของผู้รับใช้ของ' คือMacGilleBhàin, MacGilleRuaidh, MacGilleDhuibh, MacGilleDhuinn, MacGilleBhuidhe

ภาษาเกลิคส่วนใหญ่แสดงคุณสมบัติของเสียงสระ 8 หรือ 9 เสียง ( / เช่นɛ a ou ou ɤɯ / ) ในคลังหรือหน่วยเสียงสระซึ่งอาจยาวหรือสั้นก็ได้ นอกจากนี้ยังมีสระลดเสียงสองตัว ( [əɪ] ) ซึ่งเกิดขึ้นเพียงสั้น ๆ แม้ว่าบางคนมีสระจมูกอย่างยิ่งกรณีของการที่โดดเด่นnasalityเป็นของหายาก มีคำควบกล้ำประมาณเก้าตัวและไตรรงค์สองสามตัว

พยัญชนะส่วนใหญ่มีทั้งเพดานปากและไม่ใช่เพดานปากคู่ฉบับรวมถึงระบบที่อุดมสมบูรณ์มากของของเหลว , เนิบนาบและลั่น (เช่น 3 ตัดกัน "L" เสียง 3 ตัดกัน "n" เสียงและ 3 ตัดกัน "R" เสียง) หยุดเสียงในอดีต[b D ɡ]ได้สูญเสีย voicing ของพวกเขาจึงมีความคมชัดสัทศาสตร์ในวันนี้คือระหว่าง unaspirated [p T k]และสำลัก[p T kʰ] ในหลายท้องถิ่นหยุดเหล่านี้ แต่อาจได้รับการประกาศผ่านเสียงที่เปล่งรองผ่านจมูกก่อนหน้านี้สำหรับตัวอย่างDORAS [t̪ɔɾəs̪] "ประตู" แต่DORAS "ประตู" เป็น[ən̪ˠd̪ɔɾəs̪]หรือ[ən̪ˠɔɾəs̪]

ในวลีคงที่การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้จะแสดงอย่างถาวรเนื่องจากการเชื่อมโยงกับคำหลักหายไปเช่นเดียวกับในan-dràsta "now" จากtràth-sa "this time / period"

ในตำแหน่งที่อยู่ตรงกลางและตำแหน่งสุดท้ายจุดหยุดแบบดูดจะถูกบีบไว้ล่วงหน้าแทนที่จะเป็นแบบดูด

สก็อตเกลิคเป็นภาษาอินโดยูโรเปียกับinflecting สัณฐานวิทยา , คำสั่งเรื่องกริยาวัตถุและสองเพศไวยากรณ์

การผันคำนาม

คำนามภาษาเกลิกผันได้สี่กรณี (นาม / กล่าวหา, เสียงพูด, สัมพันธการกและเชิงลบ) และตัวเลขสามตัว (เอกพจน์คู่และพหูพจน์)

พวกเขายังจัดอยู่ในประเภทผู้ชายหรือผู้หญิง คำจำนวนเล็กน้อยที่เคยเป็นของกลุ่มเพศสัมพันธ์แสดงให้เห็นถึงความสับสนทางเพศในระดับหนึ่ง ตัวอย่างเช่นในบางภาษาam muir "the sea" มีพฤติกรรมเป็นคำนามผู้ชายในกรณีนาม แต่เป็นคำนามผู้หญิงในสัมพันธการก ( na mara )

คำนามที่มีการทำเครื่องหมายสำหรับกรณีในหลายวิธีมากที่สุดที่เกี่ยวข้องกับชุดต่างๆของlenition , palatalisationและsuffixation

การผันคำกริยา

มี 12 คำกริยาที่ผิดปกติ [91]คำกริยาอื่น ๆ ส่วนใหญ่เป็นไปตามกระบวนทัศน์ที่คาดเดาได้อย่างสมบูรณ์แม้ว่าคำกริยาโพลีซิลลาบิกที่ลงท้ายด้วยด้านข้างสามารถเบี่ยงเบนไปจากกระบวนทัศน์นี้เมื่อพวกเขาแสดงการซิงโครไนซ์

มี:

  • สามคน : ที่ 1, 2 และ 3
  • ตัวเลขสองตัว: เอกพจน์และพหูพจน์
  • สองเสียง : ตามเนื้อผ้าเรียกว่ากระตือรือร้นและเฉยเมย แต่จริงๆแล้วเป็นเรื่องส่วนตัวและไม่มีตัวตน
  • สามไม่ใช่ประกอบรวมกันในรูปแบบ TAM แสดงความตึงเครียด , ด้านและอารมณ์คือไม่ใช่ที่ผ่านมา (ในอนาคตเป็นนิสัย) เงื่อนไข (อนาคตของอดีตที่ผ่านมา) และที่ผ่านมา (อดีตกาล); หลายรูปแบบประกอบด้วย TAM เช่นอดีตสมบูรณกาลที่สมบูรณ์แบบในอนาคตปัจจุบันที่สมบูรณ์แบบปัจจุบันอย่างต่อเนื่องที่ผ่านมาอย่างต่อเนื่องที่สมบูรณ์แบบมีเงื่อนไขอื่น ๆ คำกริยาสองสองที่ใช้ในการแสดงที่มาของรัฐ, การกระทำ, หรือคุณภาพชั่วคราว notionally กับเรื่องและเป็น , ใช้เพื่อแสดงอัตลักษณ์หรือคุณภาพที่ไม่สมบูรณ์แบบมีรูปแบบที่ไม่ประกอบด้วยปัจจุบันและไม่ใช่ในอดีต: ( bi ) tha [perfective present], bidh / bithidh [imperfective non-past]; [88] ( is ) is is imperfective non-past, bu past and conditional.
  • สี่อารมณ์: อิสระ (ใช้ในกริยาประโยคหลักที่ยืนยัน), สัมพัทธ์ (ใช้ในคำกริยาในประโยคสัมพัทธ์ที่ยืนยัน), ขึ้นอยู่กับ (ใช้ในอนุประโยครอง, อนุประโยคสัมพัทธ์ที่ต่อต้าน, และอนุประโยคหลักที่ต่อต้านการยืนยัน) และอนุประโยคเสริม

ลำดับคำ

ลำดับคำเป็นคำกริยา - หัวเรื่อง - วัตถุอย่างเคร่งครัดรวมถึงคำถามคำถามเชิงลบและเชิงลบ เฉพาะอนุภาคของคำนำหน้า จำกัด เท่านั้นที่อาจเกิดขึ้นก่อนคำกริยา

ส่วนใหญ่ของคำศัพท์ของสก็อตเกลิคเป็นพื้นเมืองเซลติก มีจำนวนมากของเงินกู้ยืมจากเป็นภาษาละติน ( muinntir , Didòmhnaichจาก(ตาย) โดมินิกา ), นอร์ส ( Eileanจากeyland , SgeirจากSker ), ฝรั่งเศส ( seòmarจากchambre ) และสก็อต ( aidh , bramar ) [ ต้องการอ้างอิง ]

นอกจากนี้ยังมีอิทธิพลของ Brythonic มากมายในภาษาเกลิกสก็อต ภาษาเกลิคสก็อตมีคำยืม P-Celtic ที่เห็นได้ชัดหลายคำ แต่ไม่สามารถแยกคำของ P และ Q Celtic ได้เสมอไป อย่างไรก็ตามคำทั่วไปบางคำเช่นmonadh = Welsh mynydd , Cumbric * monidhมีต้นกำเนิดจาก P-Celtic อย่างชัดเจน [ ต้องการอ้างอิง ]

ในการร่วมกันกับคนอื่น ๆภาษาอินโดยูโรเปียที่neologismsประกาศเกียรติคุณสำหรับแนวคิดที่ทันสมัยมักจะอยู่บนพื้นฐานของกรีกหรือละตินแม้ว่ามักจะผ่านเข้ามาในอังกฤษ; โทรทัศน์เช่นกลายเป็นtelebhiseanและคอมพิวเตอร์จะกลายเป็นcoimpiùtar ผู้พูดบางคนใช้คำภาษาอังกฤษแม้ว่าจะมีภาษาเกลิกเทียบเท่าก็ตามโดยใช้กฎของไวยากรณ์ภาษาเกลิก ตัวอย่างเช่นเมื่อใช้คำกริยาพวกเขาจะเพิ่มคำต่อท้ายด้วยวาจา ( -eadhหรือในLewis , -igeadhเช่นเดียวกับใน " Tha mi a ' watch eadh (Lewis," watch igeadh ") an telly " (ฉันกำลังดู โทรทัศน์) แทนที่จะเป็น " Tha mi a 'coimhead air an telebhisean " ปรากฏการณ์นี้อธิบายไว้เมื่อ 170 ปีก่อนโดยรัฐมนตรีผู้รวบรวมบัญชีที่ครอบคลุมตำบลStornowayในบัญชีสถิติใหม่ของสกอตแลนด์และตัวอย่างได้ พบว่าสืบมาถึงศตวรรษที่สิบแปด[92]อย่างไรก็ตามเมื่อการศึกษาภาษาเกลิกได้รับความนิยมมากขึ้นชาวเกลิกรุ่นใหม่ที่อ่านออกเขียนได้ก็เริ่มคุ้นเคยกับคำศัพท์ภาษาเกลิกสมัยใหม่มากขึ้น[ ต้องการอ้างอิง ]

คำยืมเป็นภาษาอื่น

สก็อตเกลิคยังได้มีอิทธิพลต่อภาษาสก็อตและภาษาอังกฤษโดยเฉพาะอย่างยิ่งสก็อตภาษาอังกฤษมาตรฐาน ยืมรวมถึง: วิสกี้สโลแกนรองเท้าหุ้มส้น, ตัดสวาทตระกูล, กางเกง , ปริมาณมากเช่นเดียวกับองค์ประกอบที่คุ้นเคยของสก็อตสภาพทางภูมิศาสตร์เช่นเบน ( เบียง ), เกลน ( Gleann ) และทะเลสาบ ภาษาไอริชมีอิทธิพลต่อโลว์แลนด์สก็อตและภาษาอังกฤษในสกอตแลนด์ แต่ไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะแยกแยะอิทธิพลจากภาษาเกลิกสก็อต [93] [ ต้องการหน้า ]

ป้ายสาธารณะในภาษาเกลิกกลายเป็นเรื่องธรรมดามากขึ้นทั่วที่ราบสูงสก็อตแลนด์ สัญญาณแห่งนี้ตั้งอยู่ในชุมชนพอร์ตสองภาษาของ Mallaig

ตัวอักษร

อักษรเกลิกสก็อตสมัยใหม่มี 18 ตัวอักษร :

A, B, C, D, E, F, G, H, I, L, M, N, O, P, R, S, T, U

ตัวอักษรhซึ่งปัจจุบันส่วนใหญ่ใช้เพื่อแสดงถึงการผ่อนผัน (ในอดีตบางครั้งเรียกว่าความทะเยอทะยาน ) ของพยัญชนะโดยทั่วไปไม่ได้ใช้ในอักขรวิธีที่เก่าแก่ที่สุดเนื่องจากการผ่อนปรนถูกระบุด้วยจุดเหนือพยัญชนะที่ผ่อนผันแทน ตัวอักษรของตัวอักษรได้รับการตั้งชื่อตามต้นไม้ แต่ประเพณีนี้ไม่ได้ใช้งานแล้ว

สระยาวถูกทำเครื่องหมายด้วยสำเนียงหลุมฝังศพ ( A, E, I, O ยู ) ระบุผ่านdigraphs (เช่นอ่าวเป็น[ɯː] ) หรือปรับอากาศโดยสภาพแวดล้อมพยัญชนะบางอย่าง (เช่นยูก่อนหน้านี้ไม่ใช่ intervocalic NNเป็น[u ] ). ระบบการสะกดแบบดั้งเดิมยังใช้สำเนียงเฉียบพลันบนตัวอักษรá , éและóเพื่อแสดงถึงการเปลี่ยนแปลงคุณภาพของเสียงสระมากกว่าความยาว แต่การสะกดแบบใหม่ได้แทนที่สิ่งเหล่านี้ด้วยหลุมฝังศพ [88]

บางแหล่งที่มาของศตวรรษที่ 18 ใช้เฉพาะสำเนียงเฉียบพลันตามสายของชาวไอริชเช่นในงานเขียนของอลาสแดร์แมคเมา ทสเตีร์อลาสแดร์ (1741-1751) และรุ่นที่เก่าแก่ที่สุด (1768-1790) ของดันแคนบ้าน MacIntyre [94]

อักขรวิธี

พระคัมภีร์ใหม่ในปี ค.ศ. 1767 ได้กำหนดมาตรฐานสำหรับภาษาเกลิกสก็อต คำแนะนำของคณะกรรมการตรวจสอบชาวสก็อตปี 1981 สำหรับสก็อตเกลิกอนุสัญญาออร์โธกราฟิกเกลิกได้รับการรับรองโดยสำนักพิมพ์และหน่วยงานส่วนใหญ่แม้ว่าจะยังคงเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ในหมู่นักวิชาการบางคนโดยเฉพาะอย่างยิ่ง Ronald Black [95]

คุณภาพของพยัญชนะ (palatalised หรือ non-palatalised) ถูกระบุเป็นลายลักษณ์อักษรด้วยเสียงสระที่อยู่รอบตัว ที่เรียกว่า "เรียว" พยัญชนะpalatalisedขณะที่ "กว้าง" พยัญชนะมีความเป็นกลางหรือvelarised สระeและiถูกจัดให้เป็นแบบเรียวและa , oและuเป็นแบบกว้าง กฎการสะกดที่เรียกว่าcaol ri caol agus leathann ri leathann ("เรียวถึงเรียวและกว้างไปกว้าง") กำหนดให้พยัญชนะกลางคำหรือกลุ่มพยัญชนะตามด้วยตัวอักษรiหรือeนำหน้าด้วยiหรือe ; และในทำนองเดียวกันถ้าตามด้วย, oหรือยูจะนำหน้าโดยยัง, oหรือU

กฎนี้บางครั้งนำไปสู่การแทรกสระออร์โธกราฟฟิคที่ไม่มีผลต่อการออกเสียงของสระ ตัวอย่างเช่นพหูพจน์ในภาษาเกลิกมักจะประกอบขึ้นด้วยคำต่อท้าย-an [ən]เช่น bròg [prɔːk] (shoe) / brògan [prɔːkən] (shoes) แต่เนื่องจากกฎการสะกดคำต่อท้ายจึงสะกด -ean (แต่ออกเสียงเหมือนกัน[ən] ) ตามหลังพยัญชนะแบบเรียวเช่นเดียวกับใน muinntir [mɯi̯ɲtʲɪrʲ] ((a) people) / muinntirean [mɯi̯ɲtʲɪrʲən] (peoples) โดยที่ e ที่เขียนนั้นเป็นสระกราฟิกที่แทรกเพื่อให้สอดคล้องกับกฎการสะกดเพราะ iนำหน้า .

ป้ายสองภาษาอังกฤษ / เกลิคที่สถานี Queen Street ในกลาสโกว์

เสียงสระที่ไม่เน้นเสียงที่ละไว้ในเสียงพูดสามารถละเว้นได้ในการเขียนแบบไม่เป็นทางการ ตัวอย่างเช่น:

ท่า mi an dòchas. ("ฉันหวังว่า.")> ท่า mi 'n dòchas.

กฎระเบียบภาษาเกลิกออร์โทกราฟิคส่วนใหญ่เป็นเรื่องปกติ อย่างไรก็ตามการโต้ตอบแบบเสียงต่อตัวอักษรภาษาอังกฤษไม่สามารถใช้กับภาษาเกลิคที่เขียนได้

นอกจากนี้ยังมีการใช้กฎออร์โธกราฟิคภาษาอังกฤษของชาวสก็อตในหลาย ๆ ครั้ง ตัวอย่างที่เด่นของเกลิคบทกวีประกอบในลักษณะนี้เป็นหนังสือของคณบดีสมอร์และFernaigต้นฉบับ

ภาษาเกลิกสก็อต ไอริช เกาะแมนภาษาเกลิก ภาษาอังกฤษ
Sinn [ʃiɲ] Sinn [ʃiɲ] หน้าแข้ง [ʃin] เรา
aon [ɯːn] aon [eːn] แนน [neːn] หนึ่ง
mòr [moːɾ] มอร์ [mˠoːɾ] มูอาร์ [muːɾ] ใหญ่
iasg [iəs̪k] iasc [ไอสค์] eeast [jiːs (t)] ปลา
[kʰuː]
( madadh [mat̪əɣ] )
madra [mˠadɾə]
gadhar [ɡˠəiɾ]
( madadh [mˠadə] )
( [kʰu:] hound )
moddey [mɔːdə]
( coo [kʰuː] hound )
หมา
grian [kɾʲiən] grian [ɡˠɾʲiən] grian [ɡriᵈn] ดวงอาทิตย์
craobh [kʰɾɯːv]
( crann [kʰɾaun̪ˠ] เสากระโดง )
crann [kʰɾa (U) N]
( craobh [kʰɾeːv] สาขา )
บิลลี่ [biʎə] ต้นไม้
คาดัล [kʰat̪əl̪ˠ] codail [kʰodəlʲ] แคดลีย์ [kʲadlə] การนอนหลับ (น. ทางวาจา)
ceann [kʰʲaun̪ˠ] ceann [kʲaun̪ˠ] kione [kʲo: n̪ˠ] ศีรษะ
cha do dh'òl thu [xa t̪əɣɔːl̪ˠ u] níoróltú [n̠ʲi: əɾ o: l̪ˠt̪ˠu:] cha diu oo [xa deu u] คุณไม่ได้ดื่ม
bha mi a 'faicinn [va mi fɛçkʲɪɲ] bhímé ag feiceáil [vʲi: mʲe: əɡfʲɛca: l̠ʲ] va mee fakin [vɛməfaːɣin] ฉันเห็น
slàinte [s̪l̪ˠaːɲtʲə] sláinte / s̪l̪ˠaːɲtʲə / ฆ่า / s̪l̪ˠaːɲtʃ / สุขภาพ; ไชโย! (ขนมปังปิ้ง)

หมายเหตุ: รายการในวงเล็บแสดงถึงรูปแบบโบราณหรือภาษาถิ่น

หมายเหตุ

  1. ^ ตอบกลับเป็นภาษาเกลิคทั้งหมดรวมทั้งชาวไอริช [60]

การอ้างอิง

  1. ^ a b 2011 การสำรวจสำมะโนประชากรของสกอตแลนด์ที่ เก็บถาวรเมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2014 ที่Wayback Machine , Table QS211SC [เข้าชม 30 พฤษภาคม 2014]
  2. ^ สถิติแคนาดาโนวาสโกเชีย (รหัส 12) (ตาราง)โปรไฟล์การสำรวจครัวเรือนแห่งชาติ (NHS) 2011 NHS แคตตาล็อก№ 99‑004 ‑ XWE (ออตตาวา: 2013‑06‑26) [1]
  3. ^ "ประวัติความเป็นมาเกี่ยวกับภาษาไอริช" Údarás na Gaeltachta
  4. ^ MacAulay, Donald (1992). เซลติกภาษา สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ น. 144.
  5. ^ Kavanagh, Paul (12 มีนาคม 2554). "ตำนานของสกอตแลนด์ภาษา: 4. เกลิคมีอะไรจะทำอย่างไรกับที่ราบลุ่ม" Newsnet.scot สืบค้นเมื่อ20 เมษายน 2564 .
  6. ^ "เกลิคประวัติศาสตร์ / สภาสูงเกลิคเครื่องมือ / สภาสูง / ยินดีต้อนรับสู่ศักยภาพภาคเหนือ - HighlandLife.net" www.highland.gov.uk . สืบค้นเมื่อ20 เมษายน 2564 .
  7. ^ "แสดงให้เห็นว่าการสำรวจสำมะโนประชากรลดลงในลำโพงเกลิค 'ชะลอ' " ข่าวบีบีซี . 26 กันยายน 2556. สืบค้นเมื่อ 25 พฤษภาคม 2560 . สืบค้นเมื่อ17 เมษายน 2560 .
  8. ^ "ข้อมูลสำมะโนประชากร, การสำรวจสำมะโนประชากร 2559" . 2016 การสำรวจสำมะโนประชากร สถิติแคนาดา สืบค้นเมื่อ20 พฤษภาคม 2562 .
  9. ^ ก ข จังหวัดโนวาสโกเชียกิจการเกลิก “ โนวาสโกเชีย / Alba Nuadh” . gaelic.novascotia.ca . สืบค้นเมื่อ21 เมษายน 2563 .
  10. ^ https://www.gov.scot/policies/languages/gaelic/
  11. ^ "ความหมายของเกลิคเป็นภาษาอังกฤษโดยฟอร์ดพจนานุกรม" ฟอร์ดพจนานุกรม สืบค้นจากต้นฉบับเมื่อวันที่ 18 สิงหาคม 2018 . สืบค้นเมื่อ5 สิงหาคม 2561 .
  12. ^ https://www.scotslanguage.com/articles/node/id/693/type/referance
  13. ^ Transactions of the Philological Society , 1872, หน้า 50
  14. ^ แมคมาฮอน, ฌอน (2555). พจนานุกรมเบียร์ของวลีไอริชและนิทาน ลอนดอน: Weidenfeld & Nicolson น. 276. ISBN 9781849725927.
  15. ^ โจนส์ชาร์ลส์ (1997). ประวัติความเป็นมาของเอดินบะระภาษาสกอต สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเอดินบะระ ISBN 978-0-7486-0754-9.
  16. ^ แชดวิก, นอร่าเคอร์ชอว์; ดิลลอนไมลส์ (2515) เซลติกอาณาจักร Weidenfeld และ Nicolson ISBN 978-0-7607-4284-6.
  17. ^ แคมป์เบลล์, อีวาน (2544). "เป็นชาวไอริชชาวสก็อตหรือไม่" . สมัยโบราณ (75): 285–292
  18. ^ '... และพวกเขาได้รับรางวัลแผ่นดินท่ามกลางรูปภาพตามสนธิสัญญาที่เป็นมิตรหรือดาบ' โดย Cormac McSparron และ Brian Williams การดำเนินการของสมาคมโบราณวัตถุแห่งสกอตแลนด์, 141, 145–158
  19. ^ ก ข คลาร์กสันทิม (2554). ผู้ผลิตของสกอตแลนด์: รูปภาพโรมัน Gaels และไวกิ้ง เอดินบะระ: Birlinn Ltd. ISBN 978-1906566296.
  20. ^ Broun, "Dunkeld", Broun, "National Identity", Forsyth, "Scotland ถึง 1100", หน้า 28–32, Woolf, "Constantine II"; cf. Bannerman "การเทคโอเวอร์ของสกอตแลนด์" เป็นตัวแทนของมุมมอง "ดั้งเดิม"
  21. ^ ขคง วิเธอร์ส Charles WJ (1984) เกลิคในสกอตแลนด์ 1698-1981 เอดินบะระ: John Donald Publishers Ltd. ISBN 978-0859760973.
  22. ^ Dunshea, Philip M. (1 ตุลาคม 2556). "Druim Alban, Dorsum Britanniae– 'กระดูกสันหลังแห่งบริเตน' " รีวิวประวัติศาสตร์สก็อต . 92 (2): 275–289 ดอย : 10.3366 / shr.2013.0178 .
  23. ^ a b Ó Baoill, Colm. "อินเทอร์เฟซของชาวสก็อต - เกลิก" ใน Charles Jones, ed., The Edinburgh History of the Scots Language เอดินบะระ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเอดินบะระ 1997
  24. ^ มอเรย์วัตสัน (30 มิถุนายน 2553). Edinburgh Companion to the Gaelic Language . สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเอดินบะระ น. 8. ISBN 978-0-7486-3710-2.
  25. ^ Withers, Charles WJ (1988). "ประวัติศาสตร์ทางภูมิศาสตร์ของภาษาเกลิกในสกอตแลนด์". ใน Colin H. Williams (ed.) ภาษาในบริบททางภูมิศาสตร์
  26. ^ ขคง Devine, TM (1994). Clanship to Crofters 'War: การเปลี่ยนแปลงทางสังคมของที่ราบสูงสก็อตแลนด์ (2013 ed.) สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยแมนเชสเตอร์ ISBN 978-0-7190-9076-9.
  27. ^ ฮันเตอร์เจมส์ (2519) การสร้างชุมชน Crofting
  28. ^ Mackenzie, Donald W. (1990–92). "ผู้แปลที่คู่ควร: ชาวสก็อตเกลส์มีพระคัมภีร์ด้วยลิ้นของตนเองได้อย่างไร" การทำธุรกรรมของสมาคมเกลิคอินเวอร์เนส 57 .
  29. ^ "เรื่องภาษาเกลิกที่มหาวิทยาลัยกลาสโกว์" . สืบค้นเมื่อ11 สิงหาคม 2562 .
  30. ^ Óเบาอิลโคลม (2000). "ทวีปเกลิค". Éigse . 32 : 121–134
  31. ^ เคนเนดีไมเคิล (2545) เกลิคใน Nova Scotia: เศรษฐกิจวัฒนธรรมและการศึกษาผลกระทบทางสังคม (PDF) จังหวัดโนวาสโกเชีย. เก็บถาวร (PDF)จากเดิมในวันที่ 4 มีนาคม 2016 สืบค้นเมื่อ5 มกราคม 2559 .
  32. ^ https://www.routledgehandbooks.com/pdf/doi/10.4324/9780203645659.ch3
  33. ^ "สก็อตเกลิก" . โครงการภาษาใกล้สูญพันธุ์ . สืบค้นจากต้นฉบับเมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 2017 . สืบค้นเมื่อ14 มิถุนายน 2560 .
  34. ^ Ross, John (19 กุมภาพันธ์ 2552). " 'ใกล้สูญพันธุ์' เกลิคบนแผนที่ของภาษาที่ตายแล้วในโลก" สกอต สืบค้นเมื่อ 25 ตุลาคม 2560 . สืบค้นเมื่อ25 ตุลาคม 2560 .
  35. ^ MacAulay, Donald (1992). เซลติกภาษา สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ISBN 978-0521231275.
  36. ^ 2011 การสำรวจสำมะโนประชากรของสกอตแลนด์ เก็บถาวรเมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2014 ที่ Wayback Machineตาราง QS211SC ดู 23 มิถุนายน 2557
  37. ^ ผลการสำรวจสำมะโนประชากรของสกอตแลนด์ออนไลน์ (SCROL)ตาราง UV12 ดู 23 มิถุนายน 2557
  38. ^ "แสดงให้เห็นว่าการสำรวจสำมะโนประชากรลดลงในลำโพงเกลิค 'ชะลอ' " ข่าวบีบีซีออนไลน์ . 26 กันยายน 2556. สืบค้นเมื่อ 5 กรกฎาคม 2557 . สืบค้นเมื่อ23 มิถุนายน 2557 .
  39. ^ "การสำรวจสำมะโนประชากรแสดงให้เห็นเกลิคที่ลดลงใน heartlands ของมัน" ข่าวบีบีซีออนไลน์ . 15 พฤศจิกายน 2556. สืบค้นเมื่อ 5 กรกฎาคม 2557 . สืบค้นเมื่อ23 มิถุนายน 2557 .
  40. ^ “ ข้อมูลเสริมสำมะโนประชากรของนักเรียน” . รัฐบาลสก็อต 7 ธันวาคม 2554 . สืบค้นเมื่อ20 พฤษภาคม 2562 .
  41. ^ ก ข O'Hanlon, Fiona (2012). หายไปในการเปลี่ยนแปลง? การฟื้นฟูภาษาเซลติกในสกอตแลนด์และเวลส์: ระดับประถมศึกษาถึงมัธยมศึกษา (วิทยานิพนธ์) มหาวิทยาลัยเอดินบะระ
  42. ^ ดูเคนเน็ ธ MacKinnon (1991)เกลิค: เป็นอดีตและอนาคต Prospect เอดินบะระ: สมาคม Saltire
  43. ^ การมีส่วนร่วมผู้เชี่ยวชาญ "พระราชบัญญัติภาษาเกลิก (สกอตแลนด์) พ.ศ. 2548" . www.legislation.gov.uk . สืบค้นจากต้นฉบับเมื่อ 5 กรกฎาคม 2550.
  44. ^ วิลเลียมส์, โคลินเอชนิติบัญญัติรับผิดชอบและระเบียบภาษาในสหราชอาณาจักร , มหาวิทยาลัยคาร์ดิฟฟ์
  45. ^ "ข่าวล่าสุด - SHRC" . สก็อตกรรมการสิทธิมนุษยชน 12 ตุลาคม 2551. สืบค้นจากต้นฉบับเมื่อ 8 เมษายน 2554 . สืบค้นเมื่อ13 พฤศจิกายน 2556 .
  46. ^ "สหราชอาณาจักรให้สัตยาบันกฎบัตรสำหรับภูมิภาคยุโรปหรือภาษาชนกลุ่มน้อยกระดาษทำงาน 10 -. R.Dunbar, 2003" (PDF) เก็บถาวร (PDF)จากเดิมในวันที่ 26 กันยายน 2007 สืบค้นเมื่อ27 มีนาคม 2557 .
  47. ^ [2] จัด เก็บเมื่อ 1 มีนาคม 2555 ที่ Wayback Machine
  48. ^ คุณสมบัติของสก็อตผู้มีอำนาจการจัดการทรัพยากร "Gàidhlig" . www.sqa.org.uk SQA สืบค้นจากต้นฉบับเมื่อวันที่ 25 เมษายน 2017 . สืบค้นเมื่อ24 เมษายน 2560 .
  49. ^ คุณสมบัติของสก็อตผู้มีอำนาจการจัดการทรัพยากร "ภาษาเกลิก (ผู้เรียน)" . www.sqa.org.uk SQA สืบค้นจากต้นฉบับเมื่อวันที่ 25 เมษายน 2017 . สืบค้นเมื่อ24 เมษายน 2560 .
  50. ^ "เป็น Comunn Gaidhealach - Royal National มด: Royal National มด" www.ancomunn.co.uk . สืบค้นเมื่อ 27 มิถุนายน 2560 . สืบค้นเมื่อ24 เมษายน 2560 .
  51. ^ "ไฟเขียวสหภาพยุโรปสำหรับสก็อตเกลิค" ข่าวบีบีซีออนไลน์ . 7 ตุลาคม 2552 . สืบค้นเมื่อ7 ตุลาคม 2552 .
  52. ^ "สมาชิกสภาเค็ ธ แข็งแก้ปัญหากับสัญญาณเกลิค" ข่าวและวารสาร 24 ตุลาคม 2551. สืบค้นเมื่อ 20 มิถุนายน 2555 . สืบค้นเมื่อ22 ธันวาคม 2554 .
  53. ^ "Ainmean-na Aite H-Alba - เกลิคเพลสชื่อก็อตแลนด์ - เกี่ยวกับเรา" www.ainmean-aite.org . สืบค้นจากต้นฉบับเมื่อวันที่ 25 เมษายน 2017 . สืบค้นเมื่อ24 เมษายน 2560 .
  54. ^ Bumstead, JM (2549). "สก็อต" . แคนาดาหลากวัฒนธรรม ที่เก็บถาวรจากเดิมเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม 2012 สืบค้นเมื่อ30 สิงหาคม 2549 . ในปี 1850 ภาษาเกลิกเป็นภาษายุโรปที่พูดกันมากเป็นอันดับสามในบริติชอเมริกาเหนือ มีการพูดโดยชาวบริติชอเมริกาเหนือมากถึง 200,000 คนที่มีต้นกำเนิดจากสก็อตแลนด์และไอริชเป็นภาษาที่หนึ่งหรือภาษาที่สอง
  55. ^ นิวตันไมเคิล (2015). Seanchaidh na Coille / หน่วยความจำผู้รักษาประตูของป่าไม้: บทประพันธ์เกลิคสก็อตของประเทศแคนาดา สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย Cape Breton ISBN 978-1-77206-016-4.
  56. ^ โจนาธาน Dembling“เกลิคในแคนาดา: หลักฐานใหม่จากการสำรวจสำมะโนประชากรเก่า ” กระดาษอ่าน 3 ครั้งละสองปี Rannsachadh na Gàidhligมหาวิทยาลัย Edinburgh, 21-23 กรกฎาคม 2004 ใน: Canan & Cultar / ภาษาและวัฒนธรรม: Rannsachadh na Gàidhlig 3 , แก้ไขโดย Wilson MacLeod, James E.Fraser & Anja Gunderloch (Edinburgh: Dunedin Academic Press, 2006), หน้า 203–214, ไอ 978-1903765-60-9 .
  57. ^ เคนเนดีไมเคิล (2545) "เกลิคโนวาสโก - เศรษฐกิจวัฒนธรรมและการศึกษาผลกระทบทางสังคม" (PDF) พิพิธภัณฑ์โนวาสโกเชีย ได้ pp. 114-115 สืบค้นเมื่อ13 มกราคม 2562 .
  58. ^ สถิติแคนาดา, Nova Scotia (รหัส 12) (ตาราง)การสำรวจครัวเรือนแห่งชาติ (NHS) ข้อมูลส่วนตัว 2011 พลุกพล่านแคตตาล็อก 99-004-XWE (ออตตาวา: 11 กันยายน 2013)
  59. ^ แพทเทน, เมลานี (29 กุมภาพันธ์ 2559). "การเกิดใหม่ของ 'นอน' ภาษา: วิธี NS จะฟื้นฟูวัฒนธรรมของเกลิค" แอตแลนติก . สืบค้นจากต้นฉบับเมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม 2018 . สืบค้นเมื่อ12 กรกฎาคม 2561 .
  60. ^ "ข้อมูลการสำรวจครัวเรือนแห่งชาติ, Nova Scotia 2011" 2.statcan.gc.ca 8 พฤษภาคม 2556. สืบค้นเมื่อ 13 พฤษภาคม 2557 . สืบค้นเมื่อ15 สิงหาคม 2557 .
  61. ^ "โนวาสโกเปิดตัวแผ่นป้ายทะเบียนสาขาขณะที่มันพยายามที่จะขยายภาษา" แอตแลนติกข่าว CTV เบลล์มีเดีย. หนังสือพิมพ์แคนาดา 1 พฤษภาคม 2561 . สืบค้นเมื่อ2 พฤษภาคม 2561 .
  62. ^ International, Radio Canada (28 มกราคม 2558). "ภาษาเกลิคช้าดึงดูดพื้นในแคนาดา" RCI | ภาษาอังกฤษ. สืบค้นเมื่อ9 มิถุนายน 2563 .
  63. ^ คำแนะนำของแผนกต้อนรับของ BBC - BBC Online
  64. ^ a b เกี่ยวกับ BBC Alba ที่ เก็บถาวรเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2011 ที่Wayback Machineจาก BBC Online
  65. ^ นักเรียนในสกอตแลนด์ 2549 เก็บถาวร 1 ธันวาคม 2551 ที่ Wayback Machineจาก scot.gov.uk เผยแพร่เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2550 รัฐบาลสก็อต
  66. ^ นักเรียนในสกอตแลนด์ 2008 เก็บเมื่อ 7 มิถุนายน 2554 ที่ Wayback Machineจาก scot.gov.uk เผยแพร่เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2552 รัฐบาลสก็อต
  67. ^ นักเรียนในสกอตแลนด์ 2009จาก scotland.gov.uk เผยแพร่เมื่อ 27 พฤศจิกายน 2552 รัฐบาลสก็อต
  68. ^ "รัฐบาลสกอตแลนด์: นักเรียนสำรวจสำมะโนประชากรเสริมข้อมูล" Scotland.gov.uk 14 มิถุนายน 2554. สืบค้นเมื่อ 21 พฤศจิกายน 2554 . สืบค้นเมื่อ27 มีนาคม 2557 .
  69. ^ การ สำรวจสำมะโนประชากรของนักเรียนข้อมูลเสริม 2011 เก็บถาวร 27 กุมภาพันธ์ 2015 ที่ Wayback Machine Spreadsheet เผยแพร่เมื่อ 3 กุมภาพันธ์ 2012 (ตารางที่ 1.13)
  70. ^ Pupil Census, ข้อมูลเสริม 2012 เก็บถาวร 27 กุมภาพันธ์ 2015 ที่ Wayback Machine Spreadsheet เผยแพร่เมื่อ 11 ธันวาคม 2555 (ตารางที่ 1.13)
  71. ^ Pupil Census, Supplementary data 2013 Archived 27 February 2015 at the Wayback Machine Spreadsheet (ตารางที่ 1.13)
  72. ^ การ สำรวจสำมะโนประชากรของนักเรียนข้อมูลเสริม 2014 เก็บถาวร 27 กุมภาพันธ์ 2015 ที่ Wayback Machine Spreadsheet (ตารางที่ 1.13)
  73. ^ Pupil Census, Supplementary data 2015 Archived 1 March 2016 at the Wayback Machine Spreadsheet (ตารางที่ 1.13)
  74. ^ Pupil Census, Supplementary data 2016 Archived 14 February 2017 ที่ Wayback Machine Spreadsheet (ตารางที่ 1.13)
  75. ^ Pupil Census, Supplementary data 2017 Archived 17 May 2018 at the Wayback Machine Spreadsheet (ตารางที่ 1.13)
  76. ^ การ สำรวจสำมะโนประชากรของนักเรียนข้อมูลเสริม 2018 ที่ เก็บถาวรเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2019 ที่ www2.gov.scot (ข้อผิดพลาด: URL ที่เก็บถาวรที่ไม่รู้จัก)สเปรดชีต (ตารางที่ 1.13)
  77. ^ ปาโกเอตา, มิเคลมอร์ริส (2544). ยุโรปวลี Lonely Planet น. 416. ISBN 978-1-86450-224-4.
  78. ^ O'Hanlon, Fiona (2012). หายไปในการเปลี่ยนแปลง? การฟื้นฟูภาษาเซลติกในสกอตแลนด์และเวลส์: ระดับประถมศึกษาถึงมัธยมศึกษา (วิทยานิพนธ์) มหาวิทยาลัยเอดินบะระ น. 48.
  79. ^ "ลมแรงกาเอลแห่งการเปลี่ยนแปลงในห้องเรียน" . สกอต 29 ตุลาคม 2551. สืบค้นเมื่อ 30 ตุลาคม 2551 . สืบค้นเมื่อ8 มิถุนายน 2554 .
  80. ^ "พันลงทะเบียนสำหรับหลักสูตรภาษาเกลิคออนไลน์ใหม่" ข่าวบีบีซี . 28 พฤศจิกายน 2562 - ทาง www.bbc.co.uk
  81. ^ "หลักสูตรสาขาสกอตแลนด์ใน Duolingo app ที่มีการสมัคร 20,000 ข้างหน้าของการเปิดตัว" www.scotsman.com .
  82. ^ Dingwall, แบลร์ "นับหมื่นลงทะเบียนในเรื่องของเวลาเป็น Duolingo เผยแพร่เกลิคสก็อตแน่นอน"
  83. ^ "เกลิคที่จะเริ่มต้น 'ในโรงเรียน Western Isles" ข่าวบีบีซี . 23 มกราคม 2020 สืบค้นเมื่อ24 มกราคม 2563 .
  84. ^ "ชั้นหลักเกลิคที่นิยมมากขึ้นในโนวาสโก" แคนาดาบรรษัท 26 มกราคม 2558. สืบค้นเมื่อ 15 พฤศจิกายน 2558 . สืบค้นเมื่อ4 พฤศจิกายน 2558 .
  85. ^ International, Radio Canada (28 มกราคม 2558). "ภาษาเกลิคช้าดึงดูดพื้นในแคนาดา" RCI | ภาษาอังกฤษ . สืบค้นเมื่อ 23 มิถุนายน 2560 . สืบค้นเมื่อ3 กุมภาพันธ์ 2561 .
  86. ^ MacLeod, Murdo (6 มกราคม 2551). "แผนการฟรีโบสถ์เศษบริการร่วมเกลิค" สกอต เอดินบะระ. สืบค้นจากต้นฉบับเมื่อวันที่ 11 มกราคม 2552 . สืบค้นเมื่อ19 มกราคม 2551 .
  87. ^ “ Alba air Taghadh - beòà Inbhir Nis” . วิทยุบีบีซีน่านGàidheal สืบค้นเมื่อ19 มกราคม 2560 .
  88. ^ ขคง "อนุสัญญาเกลิค Orthographic" (PDF) บอร์ดนาGàidhlig ตุลาคม 2552. ที่เก็บถาวร (PDF)จากต้นฉบับวันที่ 16 มกราคม 2560 . สืบค้นเมื่อ19 มกราคม 2560 .
  89. ^ "Catrìona Anna Nic a 'Phì" . BBC (ในภาษาเกลิกสก็อต). สืบค้นจากต้นฉบับเมื่อวันที่ 10 กันยายน 2559 . สืบค้นเมื่อ19 มกราคม 2560 .
  90. ^ Woulfe, แพทริค "นามสกุลภาษาเกลิก" . ห้องสมุดไอร์แลนด์ สืบค้นจากต้นฉบับเมื่อวันที่ 25 เมษายน 2017 . สืบค้นเมื่อ24 เมษายน 2560 .
  91. ^ ค็อกซ์, ริชาร์ด brigh น้ำ Facal (1991) Roinn น่าน Canan CeilteachISBN  0-903204-21-5
  92. ^ Alasdair mac Mhaighstir Alasdair “ Smeòrach Chlann Raghnaill” . www.moidart.org.uk . Archaeology Archive Moidart History. สืบค้นจากต้นฉบับเมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 2017 . สืบค้นเมื่อ24 เมษายน 2560 .
  93. ^ Macbain อเล็กซานเดอร์ (2439) พจนานุกรมนิรุกติศาสตร์ของภาษาเกลิก (ฉบับโทรสารฉบับดิจิทัล) บิบลิโอบาซาร์. ISBN 978-1-116-77321-7.
  94. ^ ฮิล, TF,ไอริชภาษาอดีตและปัจจุบัน บราวน์และโนแลน 2475 ISBN  0-901282-55-3 , น. 19
  95. ^ คณะศึกษาเซลติกสกอตแลนด์ (1998)คอมพิวเตอร์ช่วยการเรียนรู้ภาษาเกลิค: ไปสู่การเรียนการสอนหลักทั่วไป อนุสัญญา orthographic ได้รับการแก้ไขโดย Scottish Qualifications Authority (SQA) ในปี 2548: “ อนุสัญญาออร์โธกราฟิกเกลิก 2005” . สิ่งพิมพ์ SQA BB1532 สืบค้นจากต้นฉบับเมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม 2550 . สืบค้นเมื่อ24 มีนาคม 2550 .

ทรัพยากร

  • กิลลีเอชคาเมรอน (พ.ศ. 2439) องค์ประกอบของไวยากรณ์ภาษาเกลิค แวนคูเวอร์: Global Language Press (พิมพ์ซ้ำ 2006), ISBN  1-897367-02-3 (ปกแข็ง), ISBN  1-897367-00-7 (ปกอ่อน)
  • กิลลีส์วิลเลียม (2536). "ภาษาเกลิคสก็อต" ใน Ball, Martin J. และ Fife, James (eds) เซลติกภาษา (คำอธิบายเลดจ์ครอบครัว Language) ลอนดอน: Routledge ISBN  0-415-28080-X (ปกอ่อน), p. 145–227
  • แลมบ์วิลเลียม (2544). สก็อตเกลิค มิวนิก: Lincom Europa, ISBN  3-89586-408-0
  • MacAoidh, Garbhan (2550). Tasgaidh - เกลิคอรรถา Lulu Enterprises, N. แคโรไลนา
  • McLeod, Wilson (ed.) (2549). Revitalizing เกลิคในสกอตแลนด์: นโยบายการวางแผนและวาทกรรมโยธา เอดินบะระ: Dunedin Academic Press, ISBN  1-903765-59-5
  • โรเบิร์ตสัน, Charles M. (1906–07). " ภาษาเกลิกภาษาสก็อต ", The Celtic Review , เล่ม 3 หน้า 97–113, 223–39, 319–32

ลิงก์ภายนอก

  • BBC Alba - ภาษาสก็อตเกลิกเพลงและข่าวสาร
  • "ภาษาเกลิกในสกอตแลนด์ยุคกลาง: การจุติและการขยายตัว"โดย Thomas Owen Clancy, Sir John Rhys Memorial Lecture, 4 มีนาคม 2552
  • ฐานข้อมูลทรัพยากรภาษาเกลิก - ก่อตั้งโดย Comhairle nan Eilean Siar
  • รายชื่อคำศัพท์ภาษาสก็อตภาษาเกลิคภาษาสก็อตของคำศัพท์พื้นฐาน (จากภาคผนวกรายการภาษาสวาเดสของ Wiktionary )
  • Faclair Dwelly air Loidhne - พจนานุกรมภาษาเกลิกของ Dwelly ออนไลน์
  • Gàidhligออกอากาศลิงก์ของLìon - Sabhal Mòr Ostaigไปยังหน้าต่างๆในและเกี่ยวกับภาษาเกลิกสก็อต
  • DASG - คลังข้อมูลดิจิทัลของภาษาเกลิกสก็อต
  • เว็บไซต์ของ Comunn
  • สำนักงานกิจการเกลิกโนวาสโกเชีย
TOP